حمایت و مقاومت در تحلیل تکنیکال؛ آموزش رسم سطوح و استراتژی معامله با آن‌ها

محدوده حمایت و مقاومت به سطوحی در چارت قیمت گفته می‌شود که تجمیع سفارش خریداران و فروشندگان در آن نقاط به شدت زیاد است. قیمت با رسیدن به این محدوده‌ها سه احتمال را پیش روی خود دارد؛ توقف، بازگشت یا شکست. از این رو، تریدرها سعی می‌کنند تا این محدوده را با دقت بالایی شناسایی کرده و با استفاده از الگوهای پرایس اکشن یا اندیکاتورهای تکنیکال سیگنال ورود و خروج دریافت کنند. در این مقاله از فراز قرار است تا نحوه تشخیص و رسم حمایت و مقاومت استاتیک و داینامیک را آموزش دهیم و روش‌های معامله با این سطوح را هم معرفی کنیم.

مفهوم حمایت و مقاومت به زبان ساده؛ نیروهای پشت پرده عرضه و تقاضا

قیمت در تمامی بازارهای مالی بر اساس عدم تعادل بین خریداران و فروشندگان تغییر می‌کند. در چارت محدوده‌هایی وجود دارند که افزایش عرضه یا تقاضا در آن‌ها مشهود است و روند قیمتی را تغییر می‌دهند یا سرعت روند را کاهش می‌دهند. این محدوده‌ها را حمایت و مقاومت می‌نامند. البته، واکنش قیمت به این محدوده‌ها همیشه یکسان نیست و باید با توجه به وضعیت بازار در نظر گرفته شود. یادگیری دقیق مفهوم حمایت و مقاومت یکی از مراحل اولیه تحلیل تکنیکال است.

خط حمایت (Support Line) چیست؟

خط حمایت محدوده‌ای است که در آن سفارش‌های خرید بسیاری وجود دارد که قیمت را به سمت بالا هل می‌دهند. در این محدوده سرعت روند نزولی به شدت کاهش پیدا می‌کند و گاهی متوقف می‌شود تا روند تغییر کند. البته، این موضوع همیشه تضمین شده نیست و گاهی هم قدرت و فشار فروشندگان به قدری زیاد است که محدوده حمایتی مانند یک دست انداز می‌ماند و قیمت به روند نزولی خود ادامه می‌دهد.

برای مثال، در نمودار بیت کوین در تایم فریم یک ساعته؛ قیمت پس از رسیدن به محدوده حمایتی ۵۸ هزار دلاری کمی از سرعت روند نزولی‌اش گرفته شده است و پس از آن تغییر مسیر داد و یک روند صعودی جدید را آغاز کرده است.

خط مقاومت (Resistance Line) چیست؟

خط مقاومت محدوده‌ای است که سفارش‌های فروش بسیاری در آن وجود دارد. این سفارش‌های فروش باعث می‌شوند تا روند صعودی با کاهش سرعت مواجه شود یا کاملا متوقف شود. فروشندگان سعی می‌کنند تا جهت حرکت قیمت را تغییر دهند؛ اما همیشه هم موفق نیستند و این خریداران هستند که در این محدوده‌ها هم دست بالاتر را دارند و محدوده مقاومتی را با قدرت بسیار بالایی می‌شکنند.

برای مثال، در تایم فریم ۴۵ دقیقه‌ای نمودار نقره شاهد این هستید که قیمت چندین بار به خط مقاومت در محدوده ۶۰ دلار خورده است و پس از آن مجبور به تغییر روند به نزولی شده و موفق نشده که این سطح را بشکند.

چرا به جای خط، باید از محدوده حمایت و مقاومت استفاده کنیم؟

بازار مالی کاملا با ریاضیات مطلق واکنش نشان نمی‌دهد. الگوهای ریاضی وجود دارند؛ اما احساسات خریداران و فروشندگان اهمیت بسیار بیشتری دارند. از این رو نمی‌توان یک قیمت یا خط صاف برای حمایت و مقاومت رسم کرد و به صورت دقیق مشخص کرد که قیمت به این خط واکنش نشان می‌دهد. به جای آن از عبارت محدوده استفاده می‌شود و ناحیه‌های حمایت و مقاومت یا عرضه و تقاضا با ابزارهای رسمی مستطیلی شکل رسم می‌شوند. عرضه و تقاضا عبارتی است که از دل پرایس اکشن بیرون آمده و تقریبا مفهومی همانند حمایت و مقاومت دارد.

بدنه کندل یا سایه؛ کدام‌یک برای ترسیم معتبرتر است؟

قاعده کلی این است که بدنه کندل دیتای دقیق‌تری درباره محدوده حمایت و مقاومت به تریدرها می‌دهد و معتبرتر است؛ اما مشکل از جایی آغاز می‌شود که تکرار سایه‌ها و نفوذ به زیر محدوده حمایت و مقاومت باعث ضعف آن محدوده می‌شود. از این رو، بیشتر تریدرهای حرفه‌ای تجمع بدنه‌های نزدیک به هم را هسته محدوده و سایه‌های مهم را مرز پایانی محدوده در نظر می‌گیرند.

راهنمای گام‌به‌گام نحوه رسم سطوح حمایت و مقاومت استاتیک

سطوح حمایت و مقاومت استاتیک محدوده‌های افقی روی نمودار هستند که بارها قیمت به آن‌ها واکنش نشان داده است. هر چه قدر تعداد واکنش‌ها به محدوده بیشتر باشد؛ محدوده حمایتی یا مقاومتی قوی‌تر خواهد شد. در ادامه نحوه رسم سطوح حمایت و مقاومت را به صورت کامل توضیح خواهیم داد.

گام اول: شناسایی و تحلیل در تایم فریم‌های بالاتر

در گام اول باید تایم فریم‌های بالاتر را برای تحلیل انتخاب کنید که نوسانات کوچک را نمایش نمی‌دهند و تنها روندهای اصلی را مشخص می‌کنند. تایم فریم‌های ۱ و ۴ ساعته برای حمایت و مقاومت کوتاه و میان مدتی و تایم فریم‌های روزانه و هفتگی برای حمایت و مقاومت بلند مدتی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار هستند. در پلتفرم فراز هم می‌توانید با استفاده از قابلیت مولتی چارت چندین تایم فریم را در کنار یکدیگر مشاهده کنید و واکنش‌ها را در هر محدوده به خوبی بررسی کنید.

گام دوم: یافتن نقاط بازگشتی قوی (قله‌ها و دره‌ها)

در مرحله بعد باید در یکی از تایم فریم‌ها نقاط بازگشتی قوی را پیدا کنید. نقاط بازگشتی به نقطه‌هایی در نمودار گفته می‌شود که قیمت پس از رسیدن به آن‌ها تغییر مسیر داده است و روند را معکوس کرده است. هر چه قدر این نقاط با کندل‌های بزرگ‌تر و حجم معاملاتی بالاتری شکل گرفته باشند؛ معتبرتر هستند.

گام سوم: رسم محدوده با ابزارهای مستطیل یا خطوط افقی

در مرحله بعد کافی است تا با ابزار Horizental line یا رسم مستطیل نقاط را به یکدیگر متصل کنید تا محدوده حمایتی و مقاومتی به خوبی روی نمودار مشخص شود.

سطوح حمایت و مقاومت داینامیک (پویا) چه هستند و چطور رسم می‌شوند؟

سطوح حمایت و مقاومت داینامیک روی یک محدوده قیمتی ثابت نیستند و به مرور زمان با تغییر قیمت تغییر می‌کنند. این سطوح بیشتر در روندهای نزولی و صعودی کاربرد دارند که قیمت به سمت بالا یا پایین در حال حرکت است و در این مسیر هر بار سطح حمایتی یا مقاومتی جدیدی را برای بازار می‌سازد. برای رسم این نوع حمایت و مقاومت‌ها باید از ابزار Trend Line و اندیکاتورهای مووینگ اوریج استفاده کنید که در ادامه توضیح خواهیم داد.

ترسیم خطوط روند صعودی و نزولی (Trendlines)

برای ترسیم خطوط روند صعودی و نزولی تنها کافی است تا نقاط کف و سقف کندل‌ها را در یک روند به یکدیگر متصل کنید. هر چه قدر تعداد نقاط برخورد به این خط روند بیشتر باشد؛ اعتبار حمایت یا مقاومت هم افزایش پیدا خواهد کرد.

استفاده از میانگین‌های متحرک (Moving Averages) به عنوان سد پویا

اندیکاتور میانگین متحرک مانند یک سد پویا با توجه به میانگین قیمت در بازه‌های زمانی مختلف عمل می‌کند. اندیکاتور میانگین متحرک کندل‌های قیمتی دوره‌های قبلی را میانگین‌گیری می‌کند و بر اساس آن‌ها یک خط منحنی را روی نمودار نمایش می‌دهد که به عنوان خطوط حمایت و مقاومت پویا شناخته می‌شود.

میانگین متحرک‌های ۲۰، ۵۰ و ۱۰۰ جزو معتبرترین میانگین متحرک‌های بازار به حساب می‌آیند. اگر کندل‌ها زیر خط میانگین متحرک باشند؛ میانگین متحرک در نقش مقاومت عمل می‌کند و اگر کندل‌ها بالای میانگین متحرک باشند؛ میانگین متحرک سطوح حمایتی پویا را نشان می‌دهد. در تصویر زیر می‌توانید خط میانگین متحرک ۵۰ را در تایم فریم ۴ ساعته روی نمودار بیت کوین مشاهده کنید.

برای استفاده بهینه‌تر از اندیکاتور میانگین متحرک باید تفاوت EMA و SMA را هم درک کنید تا مووینگ اوریج مناسب و معتبرتر متناسب با نیازهایتان انتخاب کنید.

استراتژی‌های معاملاتی کاربردی با تکیه بر سطوح حمایت و مقاومت

بسیاری از تریدرها تنها با تکیه بر سطوح حمایت و مقاومت و واکنش قیمت به این سطوح معامله می‌کنند. قیمت پس از رسیدن به سطوح حمایت و مقاومت دو واکنش مختلف را نشان می‌دهد. عمدتا قیمت پس از رسیدن به سطوح حمایت و مقاومت معتبر روند را تغییر می‌دهد و باز می‌گردد؛ اما در واکنشی دیگر این امکان هم وجود دارد که محدوده را بشکند و به روند خود ادامه دهد. در ادامه هر دو واکنش و نحوه معامله در هر دو شرایط را توضیح خواهیم داد.

معامله بر اساس بازگشت قیمت از سطح (Bounce Trading)

برای معامله بر اساس بازگشت قیمت نیاز است تا کندل‌های نزدیک به سطوح حمایت و مقاومت و حجم معاملات را بررسی کنید. اگر کندل‌های بازگشتی مانند پین بار، چکش، مرد دار آویز، پوشا یا اینگالفینگ در نزدیکی سطوح حمایت و مقاومت شکل گرفتند و حجم معاملات خرید یا فروش به شدت کاهش پیدا کرد؛ باید منتظر بازگشت روند باشید. تنها زمانی وارد معامله خرید یا فروش هم شوید که با یک کندل قوی و بدنه بلند، بازگشت روند تایید شده باشد. حد سود را می‌توانید در نزدیکی آخرین سقف یا کف کندل‌های قبلی بگذارید و حد ضرر را هم کمی عقب‌تر از سطح حمایت یا مقاومت که باعث بازگشت شده است.

معامله بر اساس شکست واقعی سطوح (Breakout Trading)

گاهی در نزدیکی سطوح حمایت و مقاومت حجم معاملات به شدت بالا می‌رود و محدوده حمایت یا مقاومت با کندل بسیار قدرتمندی شکسته می‌شود. از آن جا که فیک بریک اوت یا شکست جعلی سطوح در بازارهای مالی بسیار شایع است؛‌ ابتدا باید منتظر بمانید تا قیمت به سطح شکسته شده پولبک بزند. پس از پولبک و تایید ادامه روند می‌توانید در جهت شکست قیمت پوزیشن معاملاتی باز کنید. حد سود را روی اولین حمایت یا مقاومت بعدی بگذارید و حد ضرر را هم کمی پایین‌تر از حمایت یا مقاومت شکسته شده قرار دهید.

پدیده جابه‌جایی نقش‌ها

پس از شکست حمایت یا مقاومتی که بارها تست شده است، قیمت در بازگشت به آن سطوح واکنش مشابهی نشان نمی‌دهد؛ بلکه آن سطح را به عنوان سطح معکوس در نظر می‌گیرد. برای مثال، در تصویر زیر یک سطح مقاومتی در مرحله اول شکسته شده و پس از آن برای قیمت به یک سطح حمایتی تبدیل شده است. پس از مدتی، سطح حمایتی جدید شکسته می‌شود و قیمت به شدت روند نزولی پیدا می‌کند. در ادامه، این امکان وجود دارد که قیمت پس از بازگشت به محدوده حمایتی شکسته شده؛ با مقاومت سختی رو به رو شود و نتواند به سادگی از این سطح عبور کند، چرا که این سطح مجدد به مقاومت تبدیل شده است.

ابزارها و اندیکاتورهای کمکی برای رسم خودکار سطوح

در پلتفرم‌های نموداری مانند فراز ابزارها و اندیکاتورهای مختلفی مانند پیوت پوینت‌ها، حمایت و مقاومت و مووینگ اوریج‌های پیشرفته وجود دارند که به صورت خودکار سطوح حمایت و مقاومت را مشخص می‌کنند و حتی با دقت بالایی هم می‌توانند واکنش قیمت را پیش بینی کنند. این اندیکاتورها داده‌های بازار را به صورت کامل جمع آوری کرده، تحلیل می‌کنند و به شکل یک خط یا محدوده روی نمودار نمایش می‌دهند. در تصویر زیر می‌توانید چندین اندیکاتور مختلف اختصاصی فراز را مشاهده کنید که محدوده‌های حمایت و مقاومت و پیوت پوینت‌ها را به خوبی روی نمودار مشخص کرده است و حتی جهت حرکت بعدی قیمت را هم به تریدرها نشان داده است.

مطالعه بیشتر: معرفی ۵ اندیکاتور برتر برای تشخیص سطوح حمایت و مقاومت

جمع بندی

سطوح حمایت و مقاومت ابزاری برای مشخص‌کردن نواحی احتمالی واکنش قیمت هستند، نه سطوحی که نتیجه معامله را تضمین کنند. بهترین روش این است که ابتدا محدوده‌های اصلی را در تایم فریم‌های بالاتر مشخص کنید، سپس رفتار قیمت، قدرت کندل‌ها و ساختار بازار را در نزدیکی آن‌ها بررسی کنید. ترکیب حمایت و مقاومت با تأیید پرایس اکشن، حجم و مدیریت سرمایه می‌تواند احتمال تصمیم‌گیری صحیح را افزایش دهد؛ اما هیچ اندیکاتور یا محدوده‌ای نباید به‌تنهایی مبنای ورود به معامله قرار گیرد.

سوالات متداول