وال استریت چیست و کجاست؟ آشنایی با خیابانی که قلب اقتصاد آمریکاست
مفاهیم اقتصادی
هر روز در خبرهای اقتصادی جمله‌هایی مثل «وال استریت با افت بسته شد» یا «سرمایه‌گذاران وال استریت نگران تصمیم فدرال رزرو هستند» تکرار میشود، و این خبرها روی قیمت طلا، دلار و حتی بازارهای دور از آمریکا اثر می‌گذارند. برای معامله‌گری که این اخبار را دنبال میکند، دانستن اینکه وال استریت چیست و چرا تا این حد در بازارهای جهانی شنیده میشود، پیش‌نیاز فهم درست تحلیل‌ها است. نام وال استریت از دیواری چوبی آمده که مهاجران هلندی در جنوب جزیره منهتن ساختند. همان خیابان کوچک امروز به نامی برای کل صنعت مالی ایالات متحده تبدیل شده است.
وال استریت چیست؟
وال استریت (Wall Street) خیابانی واقعی در منطقه مالی منهتن در شهر نیویورک است و در عین حال اصطلاحی برای اشاره به کل صنعت مالی و بازار سهام آمریکا به شمار میرود. وقتی گزارشگری می‌گوید «وال استریت امروز سبز بسته شد»، منظورش عملکرد مجموعه بورسها، بانکهای سرمایهگذاری و شرکتهای کارگزاری آمریکا در آن روز است.
این معنای دوگانه از تاریخ همین منطقه می‌آید. بخش بزرگی از نهادهای مالی آمریکا قرن‌ها در همین چند خیابان جنوب منهتن فعالیت کردند و به‌تدریج نام خیابان با کار مالی یکی شد. به همین دلیل امروز این خیابان را قلب مالی آمریکا می‌نامند و از آن به‌عنوان خلاصه‌ای برای کل سیستم مالی ایالات متحده استفاده می‌کنند.
برای خواننده‌ای که خبرهای اقتصادی را دنبال میکند، این تمایز اهمیت عملی دارد. در بیشتر تحلیل‌ها، «وال استریت» به رفتار سرمایه‌گذاران بزرگ و جهت کلی بازار سهام آمریکا اشاره دارد، و چون این بازار با بازارهای مالی جهان پیوند نزدیکی دارد، تحولات آن در بازارهای دیگر هم دنبال میشود.
وال استریت کجاست و موقعیت جغرافیایی آن
وال استریت کجاست؟ این خیابان باریک در جنوبی‌ترین بخش جزیره منهتن نیویورک قرار دارد. ابتدای آن در غرب، خیابان برادوی (Broadway) است و از آنجا به سمت شرق تا نزدیکی رودخانه ایست (East River) امتداد می‌یابد. ساختمان بورس نیویورک در تقاطع همین خیابان با خیابان برود قرار گرفته و یادبود فدرال هال (Federal Hall) هم در همین خیابان و نزدیک آن قرار دارد.
منطقه مالی منهتن در طول زمان گسترش پیدا کرد و امروز بسیاری از بانک‌ها، صندوق‌های سرمایهگذاری و شرکتهای کارگزاری دفاتر اصلی خود را در بخش‌های دیگر نیویورک یا حتی ایالت‌های دیگر دارند. بخش زیادی از معاملات هم به‌صورت الکترونیکی و در مراکز داده انجام میشود. به همین دلیل این نام امروز بیشتر جنبه‌ی نمادین دارد و به کل این صنعت اشاره میکند.
تاریخچه وال استریت از دیوار چوبی تا مرکز مالی جهان
نام این خیابان مستقیما از دیواری گرفته شده که روزی در همین مسیر ایستاده بود. تاریخچه وال استریت را می‌توان با سه رویداد اصلی که منابع رایج روایت می‌کنند خلاصه کرد:
- سال ۱۶۵۳: به روایت رایج، مهاجران هلندی ساکن نیو آمستردام (نام قدیمی نیویورک) در این سال دیواری چوبی در شمال سکونتگاه خود ساختند تا از آن در برابر حمله‌های احتمالی بریتانیایی‌ها و بومیان آمریکا دفاع کنند. خیابانی که در امتداد این دیوار شکل گرفت، «خیابان دیوار» نام گرفت.
- سال ۱۷۸۹: به نوشته‌ی اطلس پرس، جرج واشینگتن در سال ۱۷۸۹ در عمارت فدرال هال در همین خیابان به‌عنوان نخستین رئیس‌جمهور ایالات متحده سوگند یاد کرد.
- سال ۱۷۹۲: طبق منابع رایج، ۲۴ دلال و بازرگان در این سال قرارداد باتن‌وود (Buttonwood Agreement) را امضا کردند و قواعدی مشترک برای خرید و فروش اوراق بهادار گذاشتند. این توافق پایه‌ی شکل‌گیری بورس نیویورک شد.
در دهه‌های بعد، تمرکز بانک‌ها، شرکتهای بیمه و دلالان در اطراف این خیابان بیشتر شد. با رشد اقتصاد آمریکا و افزایش نیاز شرکت‌ها به جذب سرمایه، معامله‌ی سهام و اوراق قرضه در این منطقه به فعالیتی ملی و سپس بینالمللی تبدیل شد و این خیابان به یکی از اصلی‌ترین مراکز مالی جهان تبدیل شد.
چرا وال استریت نماد اقتصاد و بازارهای مالی آمریکا است؟
وقتی رسانه‌ها از «واکنش وال استریت» به یک خبر حرف می‌زنند، منظورشان واکنش مجموع سرمایه‌گذاران، بانک‌ها و صندوق‌هایی است که در بازار سهام آمریکا فعال‌اند. این بازار محل تامین مالی بزرگ‌ترین شرکتهای آمریکایی است و قیمت سهام آن‌ها انتظارات فعالان اقتصادی از سود شرکت‌ها، رشد اقتصادی و نرخ بهره را منعکس میکند. به همین دلیل وال استریت را نماد اقتصاد آمریکا و تصویری فشرده از وضعیت سیستم مالی ایالات متحده می‌دانند.
جهت‌گیری این بازار به سیاست پولی هم بستگی زیادی دارد. تصمیم‌های کمیته بازار آزاد فدرال رزرو درباره نرخ بهره، هزینه‌ی تامین مالی شرکت‌ها و جذابیت سهام در برابر اوراق قرضه را تغییر میدهد و معامله‌گران پیش از هر جلسه، انتظارات خود را در قیمت‌ها وارد می‌کنند.
دلار آمریکا ارز اصلی تجارت و ذخایر جهانی است و نهادهای مالی بزرگ آمریکایی در بسیاری از کشورها سرمایهگذاری دارند. به همین سبب موج خوش‌بینی یا ترس در قلب مالی آمریکا معمولا به بورس‌های اروپا و آسیا، بازار ارز و کالاها هم سرایت میکند و تحولات آن در بازارهای مالی جهان با دقت دنبال میشود.
نهادها و بورس‌های مهم مستقر در وال استریت
آنچه به این منطقه هویت میدهد، مجموعه‌ای از نهادهای مالی است که در این منطقه یا با نام آن شناخته میشوند. مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:
- بورس اوراق بهادار نیویورک (NYSE): شناخته‌شده‌ترین بورس آمریکا که سهام بسیاری از شرکتهای بزرگ و باسابقه در آن معامله میشود و ساختمان تاریخی آن در خیابان وال قرار دارد.
- بورس نزدک (Nasdaq): بازاری کاملا الکترونیکی که تالار معاملاتی سنتی ندارد، اما به‌عنوان بخشی از بازارهای وال استریت شمرده میشود و بیشتر به محل عرضه‌ی سهام شرکتهای فناوری شهرت دارد. جزئیات ساختار آن در معرفی کامل بورس نزدک آمده است.
- بانک فدرال رزرو نیویورک: یکی از بانکهای منطقه‌ای فدرال رزرو که عملیات بازار باز را از طرف بانک مرکزی آمریکا اجرا میکند و در منطقه مالی منهتن مستقر است.
- بانک‌ها و کارگزاری‌های بزرگ: بانکهای سرمایهگذاری، شرکتهای مدیریت دارایی و کارگزاری‌هایی که عرضه‌ی اولیه سهام، معامله‌ی اوراق بهادار و مشاوره‌ی مالی را انجام می‌دهند.
عملکرد این بازارها معمولا با شاخص‌هایی سنجیده میشود که یکی از قدیمی‌ترین آن‌ها شاخص داوجونز است و در خبرها اغلب به‌عنوان معیار حال‌وهوای وال استریت نقل میشود.
تفاوت وال استریت و مین استریت
در ادبیات اقتصادی آمریکا، وال استریت در برابر مین استریت (Main Street) قرار میگیرد. مین استریت به معنای «خیابان اصلی» شهرهای کوچک است و به اقتصاد روزمره‌ی مردم، کسب‌وکارهای محلی و کارگران اشاره دارد.
| معیار | وال استریت | مین استریت |
|---|---|---|
| بازیگران اصلی | سرمایه‌گذاران بزرگ، بانک‌ها و صندوقها | کسب‌وکارهای کوچک، کارگران و خانوارها |
| منبع درآمد | بازده سرمایه، سود سهام و کارمزد خدمات مالی | فروش کالا و خدمات و دستمزد |
| شاخص سنجش وضعیت | قیمت سهام و شاخص‌های بورس | اشتغال، دستمزد و قدرت خرید |
| افق نگاه | انتظارات آینده و سود شرکت‌ها | هزینه‌های امروز زندگی و کار |
برای مثال فرضی، اگر شرکتهای بزرگ با خودکارسازی هزینه‌ی نیروی کار را کم کنند، سودشان بالا میرود و سهامشان رشد میکند، در حالی که در همان دوره ممکن است بیکاری در شهرهای کوچک افزایش یابد. پس رشد بازار سهام لزوما به معنای بهبود وضع مین استریت و همه‌ی بخش‌های سیستم مالی ایالات متحده نیست.
نماد گاو برنزی وال استریت و مفهوم آن
مجسمه‌ی گاو خشمگین (Charging Bull) که در پارکی کوچک نزدیک وال استریت قرار دارد، ساخته‌ی آرتور دی‌مودیکا، هنرمند ایتالیایی‌آمریکایی است. این گاو برنزی با سر پایین و بدنی آماده‌ی حمله، به جاذبه‌ای پربازدید در نیویورک و تصویری آشنا از نماد اقتصاد آمریکا تبدیل شده است.
این مجسمه نماد خوش‌بینی و بازار صعودی است که در اصطلاح به آن بازار گاوی می‌گویند. گاو هنگام حمله شاخ‌های خود را از پایین به بالا می‌زند و این حرکت با روند صعودی قیمت‌ها مقایسه میشود، در حالی که خرس با پنجه از بالا به پایین ضربه می‌زند و نماد بازار نزولی یا خرسی است. به همین دلیل وقتی تحلیلگران از «گاوها» حرف می‌زنند، منظورشان معامله‌گرانی است که انتظار افزایش قیمت دارند.
رویدادها و بحران‌های تاریخی بزرگ وال استریت
سقوط بازار سهام در سال ۱۹۲۹ که طبق منابع رایج همچنان بدترین بحران مالی تاریخ آمریکا شمرده میشود، ضربه‌ای سنگین به اعتبار این بازار بود. فروش هراسان سهامی که بخش زیادی از آن با پول قرضی خریده شده بود، ارزش بازار را در مدت کوتاهی فرو ریخت و راه را برای رکود بزرگ دهه‌ی بعد هموار کرد. پس از آن، قانون‌گذاران آمریکایی نظارت بر بازار اوراق بهادار و فعالیت بانک‌ها را جدی‌تر کردند.
بحران مالی جهانی دهه‌های بعد هم از دل نهادهای مالی وال استریت شروع شد. وام‌های مسکن پرریسک و اوراق پیچیده‌ی ساخته‌شده بر پایه‌ی آن‌ها به ورشکستگی بانک سرمایهگذاری لمان برادرز انجامید، بیر استرنز به‌صورت اضطراری به جی‌پی‌مورگان فروخته شد و مریل لینچ به بانک آو آمریکا واگذار شد. واکنش قانون‌گذار به این بحران، تصویب قانون داد-فرانک (Dodd-Frank Act) بود که شفافیت بازار مشتقات و نظارت بر بانکهای بزرگ را افزایش داد و جزئیات آن در صفحه‌ی کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC) آمده است.
حمله‌های تروریستی به مرکز تجارت جهانی در نزدیکی همین منطقه نیز معاملات بورس نیویورک را برای چند روز متوقف کرد و پس از بازگشایی، بازار با افت شدید روبه‌رو شد. این رویداد نشان داد آسیب به زیرساخت فیزیکی منطقه مالی منهتن تا چه اندازه بر کل بازار اثر می‌گذارد.
جنبش اشغال وال استریت چیست؟
جنبش اشغال وال استریت (Occupy Wall Street) اعتراضی خیابانی بود که در ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۱ با اردو زدن معترضان در پارک زوکوتی در منطقه مالی منهتن آغاز شد. معترضان به نابرابری اقتصادی، نفوذ نهادهای مالی بر سیاست و کمک‌های دولتی به بانک‌ها پس از بحران مالی اعتراض داشتند و این حرکت به‌سرعت به شهرهای دیگر آمریکا و چند کشور دیگر رسید.
شعار اصلی جنبش، تقسیم جامعه به اکثریتی کم‌بهره و اقلیتی کوچک و ثروتمند بود. بیانیه‌ای که به خود جنبش نسبت داده میشود این دیدگاه را چنین بیان میکند:
ما ۹۹ درصدی هستیم که از خانه‌های خود بیرون رانده شده‌ایم. ما از خدمات درمانی مطلوب محروم بوده‌ایم. ما از آلودگی محیط زیست رنج می‌بریم. ما ساعات طولانی را برای مقدار اندکی دستمزد و بدون بهره‌مندی از حقوق قانونی خود سخت کار می‌کنیم، البته اگر بتوانیم کاری پیدا کنیم. در حالی که یک درصد دیگر از همه چیز برخوردار است، ما از هیچ چیز برخوردار نیستیم. ما ۹۹ درصد جامعه هستیم.
منتقدان جنبش آن را فاقد خواسته‌های مشخص و رهبری منسجم می‌دانستند و اردوگاه معترضان پس از چند هفته جمع شد. با این حال، بحث درباره‌ی نابرابری درآمد و مسئولیت بانک‌ها از آن زمان در گفت‌وگوهای سیاسی آمریکا پررنگ‌تر شد.
وال استریت سیاه چیست؟
وال استریت سیاه (Black Wall Street) ارتباطی با خیابان مالی نیویورک ندارد. این لقب به محله‌ی گرین‌وود (Greenwood) در شهر تولسای ایالت اوکلاهما داده شده بود که جامعه‌ای مرفه از آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار داشت. فروشگاه‌ها، هتل‌ها، مطب پزشکان، روزنامه‌ها و بانکهای محلی این محله را ساکنان سیاه‌پوست اداره می‌کردند و پول در خود جامعه چرخش داشت.
این رونق در جریان شورش نژادی تولسا از بین رفت. طبق منابع رایج، حدود ۳۵ بلوک از محله‌ی گرین‌وود در این خشونت تخریب شد و بسیاری از ساکنان خانه و کسب‌وکار خود را از دست دادند. امروز نام وال استریت سیاه یادآور هم توان اقتصادی آن جامعه و هم یکی از تلخ‌ترین رویدادهای نژادی تاریخ آمریکا است.
وال استریت در سینما و رسانه
تصویر عمومی از وال استریت به‌عنوان جایی پر از ثروت، قدرت و طمع تا حد زیادی از سینما آمده است. به نوشته‌ی آبادیس، فیلم «وال استریت» به کارگردانی الیور استون محصول سال ۱۹۸۷ است. شخصیت گوردون گکو (Gordon Gekko) در این فیلم، سرمایهگذاری بی‌پروا که سود را بالاتر از هر اصل اخلاقی می‌گذارد، به نمادی ماندگار از فرهنگ معامله‌گری دهه‌ی هشتاد میلادی تبدیل شد.
فیلم‌های بعدی درباره‌ی کارگزاران متقلب و بحران‌های مالی همین تصویر را ادامه دادند و معمولا این صنعت را محیطی رقابتی نشان می‌دهند که در آن تصمیم‌های چند نهاد مالی بر زندگی میلیون‌ها نفر اثر می‌گذارد. این آثار در شکل‌دادن به نگاه منتقدانه‌ی جامعه به صنعت مالی و تثبیت جایگاه آن به‌عنوان نماد اقتصاد آمریکا سهم داشته‌اند.
در رسانه‌های خبری، روزنامه‌ی وال استریت ژورنال (The Wall Street Journal) شناخته‌شده‌ترین رسانه‌ی هم‌نام این منطقه است و اخبار اقتصادی، بازار سهام و کسب‌وکار را پوشش میدهد. گزارش‌های این روزنامه از منابع پرمراجعه‌ی تحلیلگران و معامله‌گران در سراسر جهان به شمار میرود.
ساعات کاری بازارهای مالی وال استریت
جلسه‌ی اصلی معاملات بورس نیویورک و نزدک در روزهای کاری هفته (دوشنبه تا جمعه) و به وقت شرقی آمریکا برگزار میشود و در تعطیلات رسمی این کشور بازار بسته است. علاوه بر جلسه‌ی اصلی، معاملات پیش از بازگشایی و پس از بسته شدن بازار هم وجود دارد که حجم کمتری دارند و نوسان قیمت در آن‌ها گاهی شدیدتر است.
معادل این بازه به وقت تهران ثابت نیست و ساعت باز شدن سشن نیویورک به وقت تهران با تغییر ساعت تابستانی در آمریکا جابه‌جا میشود. هم‌پوشانی این بازه با سشن لندن از پرحجم‌ترین ساعات روز است و مقایسه‌ی آن با بازه‌های دیگر در بررسی بهترین ساعت معاملات فارکس آمده است.
چگونه در وال استریت شغل پیدا کنیم؟
ورود به نهادهای مالی وال استریت معمولا از مسیر تحصیلات دانشگاهی در رشته‌هایی مانند مالی، اقتصاد، ریاضی، آمار یا مهندسی و دورههای کارآموزی در بانک‌ها و شرکتهای سرمایهگذاری می‌گذرد. مسیرهای شغلی رایج این صنعت عبارت‌اند از:
- تحلیلگری مالی: بررسی صورت‌های مالی شرکت‌ها، ارزش‌گذاری سهام و تهیه‌ی گزارش برای سرمایه‌گذاران؛ مدرک تحلیلگر مالی خبره (CFA) در این مسیر اعتبار زیادی دارد.
- معامله‌گری: خرید و فروش سهام، اوراق بهادار، ارز و مشتقات برای بانک یا مشتریان؛ تسلط بر ریاضی، برنامه‌نویسی و مدیریت ریسک در این حوزه اهمیت دارد.
- مدیریت دارایی: تشکیل و اداره‌ی سبد سرمایهگذاری برای صندوقها، بیمه‌ها و افراد ثروتمند.
- کارگزاری و مشاوره: اجرای سفارش‌های مشتریان و ارائه‌ی مشاوره‌ی سرمایهگذاری که در آمریکا به گذراندن آزمون‌ها و دریافت مجوزهای رسمی نیاز دارد.
رقابت برای این شغل‌ها شدید است و ساعات کاری طولانی از ویژگی‌های شناخته‌شده‌ی آن‌ها به شمار میرود. در مقابل، درآمد کارکنان این صنعت از بالاترین سطوح درآمدی در آمریکا است و بخش بزرگی از آن به عملکرد فرد و پاداش سالانه بستگی دارد.
وال استریت امروز چه معنایی برای سرمایه‌گذاران دارد؟
پاسخ کوتاه به پرسش وال استریت چیست، از دیواری چوبی در نیو آمستردام شروع میشود و به نامی برای کل سیستم مالی ایالات متحده می‌رسد. خیابانی که روزی مرز دفاعی شهری کوچک بود، امروز محل استقرار بورس نیویورک، نماد قلب مالی آمریکا و صحنه‌ی بحران‌ها، اعتراض‌ها و روایت‌های سینمایی است.
برای معامله‌گر فارسی‌زبان، دنبال کردن وال استریت یعنی فهم حال‌وهوای بازارهای مالی جهان. جهت شاخص‌های سهام آمریکا، واکنش سرمایه‌گذاران به تصمیم‌های فدرال رزرو و نشانه‌های ترس یا خوش‌بینی در این بازار، به خواندن حرکت دلار، طلا و جفت‌ارزها کمک میکند. پیشنهاد عملی این است که پیش از هر تحلیل، تقویم اقتصادی آمریکا و بازه‌ی باز بودن بازار سهام این کشور را بررسی کنید و این اطلاعات را در کنار سایر عوامل بازار ببینید، چون واکنش بازارها به این اخبار همیشه یکسان نیست.
سوالات متداول
۱. تفاوت وال استریت و بورس نیویورک چیست؟
۲. آیا روزنامه وال استریت ژورنال به خیابان وال استریت ربط دارد؟
۳. اتفاقات وال استریت چه تاثیری بر بازارهای دیگر مثل طلا و فارکس دارد؟
۴. منظور از گرگ وال استریت چیست؟
من انیس مسکینی هستم و به عنوان مدیر محتوای وب‌سایت فراز فعالیت می‌کنم. بیش از هفت سال است که به عنوان تریدر و تحلیلگر در بازارهای مالی حضور دارم و تمرکز اصلی من روی رصد دقیق مارکت، شکار فرصت‌های معاملاتی و تحلیل سناریوهای اقتصادی است. هدف من این است که پیچیده‌ترین مفاهیم بازار را به محتوایی ارزشمند و کاربردی تبدیل کنم تا مخاطبان بتوانند با اتکا به دانش که بهترین اهرم در سرمایهگذاری است، تصمیمات دقیق‌تری بگیرند؛ چرا که باور دارم یک محتوای عالی دقیقا مانند یک ترید موفق، باید در بهترین زمان ممکن بالاترین بازدهی را ایجاد کند. در کنار تحلیل و مدیریت محتوا، شیفته‌ی ایده‌پردازی خلاقانه و کشف زوایای پنهان و کم‌تر دیده‌شده‌ی بازارهای مالی هستم.