سبک LIT یا القای نقدینگی چیست؟
آموزش تحلیل تکنیکال
در بازار فارکس، ارزهای دیجیتال و سهام، رفتار قیمت همیشه قبل از حرکتهای بزرگ نشانههایی دارد که در چارچوب پرایس اکشن قابلمشاهده هستند. این نشانهها در تعیین حمایت و مقاومت روانی، سقف و کف بازار و نقاط نقدینگی نقش مهمی دارند و معمولا با اسپایک یا حرکتهای ناگهانی قیمت همراه میشوند. «سبک LIT یا القای نقدینگی» که موضوع این مقاله است، دقیقا با توجه به این فاکتورها و به وسیله زیر ذرهبین گذاشتن شکار نقدینگی، شناسایی تله گاوی و خرسی، تشخیص حرکات جعلی و سینک شدن سفارشات شکل گرفته است. در حقیقت این سبک ارتباط میان سطوح کلیدی و روانشناسی معاملهگر را در کنار تجمیع نقدینگی بررسی میکند تا در استراتژیهای اسکالپ و سوئینگ با تکیه بر تحلیل نمودارهای هفتگی و روزانه و مدیریت ریسک در سبک LIT معنا پیدا کند. اگر قصد دارید بدانید آموزش سبک LIT چیست و چطور میتوان از آن برای بهبود بخشیدن نتیجه معاملات استفاده کرد، در ادامه این مقاله با فراز همراه باشید.
مفاهیم کلیدی در سبک معاملاتی لیت
سبک LIT مخفف عبارت Liquidity Inducement Theory است که به مفهوم «القای نقدینگی» و «رفتار قیمت برای جمعآوری سفارشها» اشاره دارد.
این سبک برای مشخص کردن سمتوسوی معامله، بر این نکته تمرکز دارد که در برخی شرایط، بازار به سمت ناحیههایی حرکت میکند که در آنها تعداد زیادی حد ضرر یا سفارش خریدوفروش در آن جمع شدهاند و آنها را فعال میکند؛ اما ناگهان بهجای آغاز حرکت جدید، به مسیر قبلی خود را باز میگردد و بسیاری از افراد را در دام ضررهای سنگین میاندازد.

بنابراین اگر شما به عنوان یک معاملهگر این مفاهیم مربوط به سبک القای نقدینگی را بشناسید، به حرکات هیجانی واکنش اشتباه نشان نمیدهید و منتظر موقعیت درست میمانید. در ادامه این بخش از آموزش سبک lit، بررسی میکنیم که چارچوبهای اصلی این سبک چه مواردی هستند.
نقدینگی خارجی (External Liquidity)
نقدینگی خارجی به زبان ساده یعنی سفارشهایی که بیرون از محدوده فعلی قیمت جمع شدهاند و بازار برای جذب آنها به سمتشان حرکت میکند. این نقدینگی معمولا بالاتر از سقفهای مهم یا پایینتر کفهای مهم قرار دارد و بیشتر شامل حد ضرر معاملهگران و همچنین سفارشهایی است که در انتظار پر شدن هستند.
برای آشنایی بهتر با این موضوع، فرض کنید قیمت بیت کوین مدتی است زیر ۹۲,۰۰۰ دلار نوسان میکند و چند بار به این محدوده نزدیک شده؛ اما نتوانسته آن را پشت سر بگذارد و به سطوح بالاتر برود. در این حالت، خارج از سطح ۹۰,۰۰۰ تا ۹۲,۰۰۰ دلار مقدار زیادی از حد ضرر پوزیشنهای شورت و همچنین سفارش خرید معاملهگرانی که تحلیل بیت کوین را انجام دادهاند و منتظر بریک اوت قیمت هستند جمع میشود.
حالا ممکن است قیمت با یک حرکت سریع تا بالای ۹۲,۰۰۰ دلار برود. در چنین شرایطی بسیاری از معاملهگران تصور میکنند مقاومت شکسته شده و وارد پوزیشن خرید میشوند، همزمان حد ضرر کسانی که پوزیشن شورت داشتهاند هم فعال میشود. در طی این رویداد، نقدینگی خارجی بالای سقف بازار جمعآوری میشود. اگر بعد از این حرکت، قیمت سریعا سقوط کند و دوباره زیر سطح ۹۰,۰۰۰ دلار قرار بگیرد، مشخص میشود هدف اصلی بازار فقط رسیدن به همان نقدینگی و جذب آن بوده و قصد شروع یک روند صعودی قوی را نداشته است.

اگر برایتان سوال است که این نقدینگی برای بازار چه کاربردی دارد، باید بدانید که جذب نقدینگی باعث میشود حجم سفارشهای لازم برای انجام معاملات بزرگ در بازار فراهم شود و قیمت میتواند حرکت بعدی خود را با ثبات بیشتری آغاز کند.
بدین ترتیب در استراتژی سبک LIT، معاملهگر با شناسایی نقدینگی خارجی، رفتار قیمت بعد از جذب نقدینگی را بررسی میکند و تصمیم منطقیتری میگیرد.
نقدینگی داخلی (Internal Liquidity)
نقدینگی داخلی به سفارشهایی گفته میشود که داخل محدوده نوسان فعلی قیمت قرار دارند و معمولا میان سقف و کفهای کوتاه مدت جمع شدهاند. این نوع نقدینگی بیشتر شامل حد ضرر معاملهگرانی است که در جهت حرکت اخیر بازار وارد معامله شدهاند و انتظار ادامه همان مسیر را دارند.
برای مثال فرض کنید قیمت بیت کوین وارد یک محدوده رنج کوتاه مدت شود و بین ۵۸,۰۰۰ تا ۶۱,۰۰۰ دلار نوسان کند. در این شرایط، معاملهگران زیادی در داخل این محدوده وارد پوزیشن خرید یا فروش میشوند و حد ضرر خود را پشت کف یا سقف این کانال قرار میدهند. این نقاط، محل شکلگیری نقدینگی داخلی هستند؛ زیرا کاملا در دل ساختار فعلی بازار قرار دارند.
در چنین وضعیتی ممکن است قیمت با یک حرکت سریع یک سمت از این محدوده را بشکند و بلافاصله دوباره به داخل رنج برگردد. در این حرکت، حد ضرر معاملهگرانی که پیشبینی حرکت قیمت در جهت قبلی را داشتند فعال میشود و نقدینگی داخلی جمعآوری میگردد.
توجه داشته باشید که این رفتار معمولا پیش از ادامه حرکت اصلی یا قبل از رسیدن قیمت به نقدینگی خارجی اتفاق میافتد.

بدین ترتیب در سبک lit در فارکس و دیگر بازارهای مالی، مفهوم نقدینگی داخلی نشان میدهد بازار چگونه قبل از حرکتهای مهم، سفارشهای داخل ساختار را پاکسازی میکند تا معاملهگر بتواند از ورود زودهنگام به معامله خودداری کند.
استاپ هانت (Stop Hunt)
استاپ هانت یعنی بازار قیمت را به سمتی حرکت میدهد که حد ضرر معاملهگران را فعال کند و نقدینگی مورد نیاز برای حرکت بعدی خود را جمعآوری کند. این حرکت معمولا کوتاه مدت و ناگهانی است و بعد از فعال شدن حد ضررها، مسیر واقعی بازار آغاز میشود.
برای مثال، فرض کنید قیمت اتریوم حوالی ۲,۵۰۰ دلار در نوسان است و بسیاری از معاملهگران حد ضرر پوزیشنهای خود را کمی پایینتر از این سطح قرار دادهاند. ناگهان بازار با یک حرکت سریع تا حدود ۲,۱۰۰ دلار پایین میرود و تعداد زیادی از حد ضررها فعال میشوند. در این لحظه، نقدینگی لازم برای ادامه حرکت بازار جمعآوری میشود.
پس از فعال شدن حد ضررها، قیمت دوباره به بالای ۲,۵۰۰ دلار بازمیگردد و مسیر اصلی خود را ادامه میدهد. این نشان میدهد که هدف اصلی حرکت اولیه، ایجاد فشار روی معاملهگران و جمعآوری نقدینگی بوده و هیچ قصدی برای شروع یک روند نزولی جدید نداشته است که جزو فاکتورهای مهم در سبک LIT یا القای نقدینگی محسوب میشود.

گپ ارزش منصفانه (FVG یا Fair Value Gap)
گپ ارزش منصفانه به بخشی از نمودار گفته میشود که در آن حرکت قیمت خیلی سریع بوده و معاملهگران فرصت ثبت سفارش نداشتهاند. نتیجه این حرکت، یک فاصله بین کندلها ایجاد میگردد که بازار بعدا برای پر کردن آن بازمیگردد.
فرض کنید نمودار یورو/دلار با یک حرکت سریع از ۱.۰۳۵ تا ۱.۰۲۶ واحد ریزش کند. در این مسیر، قیمت آنقدر ناگهانی ریزش کرده که یک شکاف در ساختار قیمت ایجاد شده است. این همان گپ ارزش منصفانه است و نشان میدهد بازار در این محدوده نقدینگی کافی نداشته یا سفارشها پر نشدهاند.
بعد از شکلگیری این گپ، قیمت معمولا دوباره به آن محدوده بازمیگردد تا سفارشهای ناتمام پر شوند و حرکت بعدی با تعادل بیشتری ادامه پیدا کند. معاملهگر با کمک این مفهوم در سبک القای نقدینگی و استفاده از اندیکاتور گپ منصفانه میفهمد کدام نواحی بازار هنوز پر نشدهاند و احتمال بازگشت قیمت برای پر کردن گپ چقدر است، تا بتواند ورود یا خروج منطقی از معامله را برنامهریزی کند.

آموزش سبک LIT در تحلیل بازار
تا این قسمت از مقاله متوجه شدیم که سبک القای نقدینگی معاملهگر را قادر میسازد رفتار واقعی قیمت و نقاط جمع شدن نقدینگی را تشخیص دهد تا به دام بریک اوتهای فیک نیفتد. بنابراین با یادگیری این روش میتوانید سطوح حمایت و مقاومت را بهتر تشخیص دهید، نوسانات قیمت را تحلیل کنید، شکافهای ارزش منصفانه را شناسایی کنید و ریسک معاملات خود را مدیریت نمایید. در ادامه، هر یک از این مراحل را به خوبی توضیح میدهیم.
شناسایی سطوح حمایت و مقاومت
در تحلیل به سبک LIT، سطوح حمایت و مقاومت اهمیت زیادی دارند؛ زیرا قیمت بازار اغلب قبل از حرکت اصلی به آنها واکنش نشان میدهد. سطح حمایت جایی است که خریداران مانع سقوط بیشتر قیمت میشوند و سطح مقاومت جایی است که فروشندگان وارد میشوند و عبور قیمت از آن سخت میشود.
این سطوح در سبک القای نقدینگی ارزش بیشتری پیدا میکنند؛ زیرا معمولا نقدینگی داخلی و خارجی در نزدیکی آنها جمع میشود و بازار قبل از ادامه حرکت، به این نقاط سر میزند تا سفارشها و حد ضررها را فعال و نقدینگی را جذب کند.
برای مثال، اگر بیت کوین بین ۶۱,۰۰۰ تا ۶۸,۰۰۰ دلار نوسان کند، کف ۶۱,۰۰۰ دلار نقش حمایت و سقف ۶۸,۰۰۰ دلار نقش مقاومت دارد. معاملهگران حد ضررهای خرید و فروش خود را نزدیک این سطوح قرار میدهند و وقتی قیمت به آنها میرسد، ممکن است ابتدا شکسته شوند اما قیمت از آنها عبور نکند.

تحلیل تحرکات قیمت
تحلیل تحرکات قیمت یعنی دقت کردن به نحوه حرکت قیمت و شناسایی الگوهایی که نشان میدهند بازار کجا قصد جمعآوری نقدینگی دارد. توجه داشته باشید که این تحلیل فراتر از نگاه معمولی به بالا و پایین رفتن قیمت است و معاملهگر با کمک آن میتواند فرق بین حرکت واقعی و حرکتهای جعلی، اسپایک و بازگشتهای ناگهانی را تشخیص دهد و صبر کند تا جهت واقعی بازار بعد از جمعآوری نقدینگی شکل بگیرد، سپس وارد معامله شود.
برای مثال، فرض کنید قیمت اتریوم حوالی ۲۷۰۰ دلار نوسان میکند و ناگهان یک حرکت سریع به سمت پایین تا ۲۶۸۵ دلار رخ میدهد و بلافاصله به ۲۷۰۰ بازمیگردد. این حرکت کوتاه نشان میدهد بازار در حال جمعآوری نقدینگی داخلی بوده است و مسیر اصلی حرکت هنوز مشخص نشده است.
ایجاد شکاف ارزش منصفانه
ایجاد شکاف ارزش منصفانه (FVG) زمانی رخ میدهد که قیمت با سرعت بالا حرکت میکند و فرصت انجام معامله در بخشی از نمودار از بین میرود. در این حالت، قیمت بدون مکث و به شکل یکنفس رشد یا ریزش میکند و فاصلهای در ساختار بازار شکل میگیرد که نشان میدهد معاملات بهصورت متعادل انجام نشدهاند.
این نکته را مدنظر داشته باشید که این وضعیت معمولا بعد از یک حرکت ناگهانی و حینی که فشار خرید یا فروش زیاد است و بازار بدون توقف جلو میرود، اتفاق میافتد. نتیجه این حرکت، ناحیهای است که قیمت از آن عبور کرده اما سفارشهای کافی در آن ثبت نشدهاند و تعادل موقتی بازار به هم خورده است.
در آموزش سبک lit، این شکافها اهمیت زیادی دارند زیرا بازار اغلب تمایل دارد به چنین نواحی بازگردد و آنها را پر کند.

مدیریت ریسک
معاملهگر به منظور مدیریت ریسک باید قبل از ورود به معامله، حد ضرر و حد سود خود را بر اساس رفتار واقعی قیمت مشخص کند. در این رویکرد، ورود عجولانه بعد از حرکتهای ناگهانی جایی ندارد و معامله فقط زمانی انجام میشود که جمعآوری نقدینگی و جهت بازار مشخص شده باشد.
همچنین در استراتژی القای نقدینگی، حد ضرر معمولا پشت ناحیهای قرار میگیرد که حرکت فیک بازار در آن اتفاق افتاده است، نه دقیقا روی نقاط واضحی که همه آنها را میبینند. این کار باعث میشود معاملهگر کمتر در معرض خروج زودهنگام قرار بگیرد و کنترل بهتری روی ریسک داشته باشد.
آیا استراتژی لیت به کسب بازدهی بیشتر کمک میکند؟
استراتژی سبک LIT زمانی به بهبود بازدهی کمک میکند که معاملهگر آن را بهعنوان چارچوب تحلیل رفتار قیمت بهکار بگیرد. این رویکرد باعث میشود ورود به معاملات بعد از حرکات فیک و جمع شدن سفارشها انجام شده و از انتخاب معاملات عجولانه در نقاط پرریسک جلوگیری شود. در نتیجه، تعداد معاملات کاهش پیدا میکند؛ اما در عوض کیفیت آنها بالاتر میرود و نسبت ریسک به بازده منطقیتر میشود. این موضوع در بلند مدت میتواند عملکرد معاملاتی باثباتتری ایجاد کند.
مزایای سبک معاملاتی lit
سبک معاملاتی LIT بر این اصل بنا شده است که تصمیمگیری معاملهگر را از واکنشهای هیجانی دور کند. چنین رویکردی بیشتر بر کیفیت تحلیل و زمانبندی صحیح تمرکز دارد و معاملهگر با کمک آن قادر خواهد بود بازار را واقعبینانهتر ارزیابی کند. در ادامه، به مهمترین مزایای این سبک اشاره میکنیم:
- کاهش ورودهای عجولانه بعد از حرکات ناگهانی قیمت
- شناسایی بهتر حرکتهای فیک و شکستهای نامعتبر
- بهبود زمان ورود و خروج از معامله
- افزایش دقت در تعیین حد ضرر
- کاهش تعداد معاملات با حفظ کیفیت بالاتر
- ایجاد نظم و انضباط در تصمیمگیری معاملاتی
سخن پایانی
سبک LIT یا القای نقدینگی یک تصویر واقعبینانه از رفتار قیمت ارائه میدهد و معاملهگر یاد میگیرد که بهجای دنبال کردن هیجان بازار، منطق پشت حرکات آن را ببیند. در این سبک، شناسایی محل تجمع سفارشها، تشخیص حرکات فیک و صبر برای مشخص شدن مسیر اصلی قیمت اهمیت بیشتری نسبت به ورودهای سریع و احساسی دارد. نتیجه چنین رویکردی، تصمیمگیری دقیقتر، کنترل بهتر ریسک و کاهش خطاهای تکرارشونده در معاملات است. اگر این مفاهیم بهدرستی تمرین و در تحلیل روزانه بهکار گرفته شوند، معاملهگر میتواند رفتار بازار را منسجمتر تحلیل کند و معاملات خود را بر پایه منطق قیمت پیش ببرد.
سوالات متداولح>
بیشتر از 10 سال هست که زندگی من به بازارهای مالی گره خورده و انواع سبکهای تحلیلی و تولید محتوا در این زمینه رو امتحان کردم. در این میان ریسرچ در بازار ارز دیجیتال و تحلیل فاندامنتال نسبت به بقیه موارد خیلی بیشتر برام جذابیت دارند و در تلاش هستم که بتونم با قلمی ساده و روان، اطلاعات آموزشی و تحلیلی دقیق رو در اختیار مخاطبینم بزارم.