آموزش صفر تا صد معامله گواهی سپرده مس کاتد در بورس کالا

نوسانات قیمت مس در بازارهای جهانی و داخلی، این فلز استراتژیک را به یکی از داغ‌ترین دارایی‌ها برای نوسان‌گیری و سرمایه‌گذاری بلندمدت تبدیل کرده است. در میان روش‌های مختلف، گواهی سپرده مس کاتد امن‌ترین، نقدشونده‌ترین و سریع‌ترین راه برای ورود به این بازار است؛ مکانیزمی که ریسک‌های سنتی خرید فیزیکی را به صفر رسانده و بازدهی مستقیمی از تغییرات قیمت مس به شما می‌دهد. در این مقاله، ساختار معاملات گواهی سپرده مس کاتد در بورس کالا را موشکافی کرده و قدم‌به‌قدم فرآیند خرید، فروش و استراتژی‌های موفقیت در آن را آموزش می‌دهیم.

مراحل و نحوه معامله گواهی سپرده مس کاتد

سرمایه‌گذاران می‌توانند تنها با داشتن کد بورسی و دسترسی به سامانه معاملات آنلاین، خرید و فروش این اوراق را انجام دهند. در واقع، اگر به دنبال سرمایه‌گذاری در مس بدون نیاز به خرید، حمل و نگهداری فیزیکی این فلز هستید، گواهی سپرده کالایی یکی از ساده‌ترین و کم‌هزینه‌ترین روش‌ها محسوب می‌شود. برای معامله این اوراق کافی است نماد مربوط به گواهی سپرده مس کاتد را در سامانه معاملاتی جستجو کرده و مانند سایر اوراق بهادار، سفارش خرید یا فروش خود را ثبت کنید. پس از خرید نیز مالکیت مقدار مشخصی از مس ذخیره‌شده در انبارهای مورد تأیید بورس کالا به نام شما ثبت خواهد شد.

در ادامه، مراحل انجام معامله گواهی سپرده مس کاتد را به‌صورت مرحله‌به‌مرحله بررسی می‌کنیم.

۱. دریافت کد بورسی و دسترسی به سامانه

اولین قدم برای ورود به بازار معاملات گواهی سپرده مس کاتد، تکمیل مدارک در سامانه‌های رسمی و دریافت مجوزهای لازم برای معاملات کالایی است که ترتیب آن‌ها به شرح زیر است:

1. ثبت‌ نام در سامانه سجام: نخستین گام، ثبت‌ نام و احراز هویت در سامانه سجام برای دریافت کد بورسی است. توجه داشته باشید که این کد، پیش‌نیاز اصلی فعالیت در تمامی بازارهای مالی محسوب می‌شود.
2. ثبت‌ نام و احراز هویت در کارگزاری: پس از دریافت کد بورسی، باید در یک کارگزاری ثبت‌ نام و احراز هویت انجام دهید. توجه داشته باشید که کارگزاری انتخابی باید خدمات بورس کالا را نیز ارائه دهد تا دسترسی شما به معاملات گواهی مس برقرار شود.
3. ثبت‌ نام در سامانه ایبیگو (EBGO): پس از انتخاب کارگزاری، به سامانه ایبیگو مراجعه کنید. در این بخش باید اطلاعات فردی، شغلی، بانکی و مالی خود را ثبت کرده و تصویر نمونه امضا را بارگذاری کنید. معرفی حساب بانکی برای واریز و برداشت جهت تسویه معاملات نیز در این مرحله انجام می‌شود.
4. دریافت کد معاملاتی بورس کالا: پس از تکمیل فرم‌ها و بررسی مدارک توسط ناظر، کد اختصاصی معاملات کالایی برای شما صادر می‌شود.

بدین ترتیب می‌توانید در کارگزاری انتخابی خود به معاملات گواهی سپرده مس دسترسی داشته باشید.

توجه داشته‌باشید که معاملات گواهی سپرده مس از نظر ساعت و ساختار معاملاتی، تفاوت‌هایی با بازار سهام دارد. قبل از ثبت سفارش، بهتر است این تفاوت‌ها و زمان‌بندی‌ها را بشناسید.

۲. زمان بندی و شرایط معاملات

در مرحله بعد باید به جستجوی نماد و ثبت سفارش بپردازید که نکات آن را در جدول زیر آورده‌ایم: 

عنوان	جزئیات
روزهای معاملاتی	شنبه تا چهارشنبه
ساعت پیش‌گشایش (سفارش‌ها ثبت می‌شوند ولی معامله انجام نمی‌شود)	۱۱:۴۵ تا ۱۲:۰۰
ساعت حراج تک قیمتی (قیمت آغازین کشف می‌شود)	راس ساعت ۱۲:۰۰
ساعت حراج پیوسته (معاملات به‌صورت عادی و لحظه‌ای انجام می‌شوند)	۱۲:۰۰ تا ۱۸:۰۰
حداقل خرید	۱ گواهی (معادل ۱ کیلوگرم)
سقف مجاز هر سفارش	۱,۰۰۰ گواهی (معادل ۱ تن)
سقف خرید اشخاص و صندوق‌ها	نامحدود
سقف خرید بازارگردان	نامحدود

بدین ترتیب پس از ورود به سامانه آنلاین کارگزاری، از بخش «گواهی سپرده»، نماد مرتبط با مس را اضافه و انتخاب کنید. در پنجره باز شده، حجم خرید (تعداد گواهی‌ها) و قیمت پیشنهادی خود را مطابق با بازه نوسان مجاز وارد و سفارش خود را ثبت نمایید.

برای مثال، اگر قیمت هر گواهی ۵۰۰ هزار تومان باشد، با خرید ۱۰ گواهی در واقع روی ۱۰ کیلوگرم مس سرمایه‌گذاری کرده‌اید و می‌توانید در صورت افزایش قیمت، گواهی خود را در بازار بفروشید.

در نهایت، وضعیت سفارش‌ها و جزئیات خرید گواهی سپرده مس درست مانند اطلاعات خرید سهام مس از طریق بخش «سفارشات» و «معاملات» در پنل کارگزاری قابل مشاهده است. همچنین، نمودار قیمت مس در بورس کالا نیز در تابلوی معاملاتی هر نماد به صورت لحظه‌ای در دسترس قرار دارد.

۳. هزینه ها و مالیات

یکی از نکاتی که بسیاری از معامله‌گران تازه‌کار به آن توجه نمی‌کنند، هزینه‌های نگهداری و شرایط مالیاتی گواهی سپرده مس است. این هزینه‌ها در معاملات کوتاه‌مدت شاید ناچیز باشند اما در نگهداری بلندمدت اهمیت پیدا می‌کنند.

جدیدترین اطلاعات مربوط به هزینه‌ها و مالیات گواهی سپرده مس کاتد، به شرح زیر هستند:

• هزینه انبارداری: به ازای هر کیلوگرم مس، روزانه ۴۳۴ ریال به عنوان هزینه نگهداری در انبار دریافت می‌شود و عملیات ارزیابی آن هزینه‌ای ندارد.
• کارمزدهای معاملاتی: مجموع کارمزدهای پرداختی در هر سمت معامله (خرید یا فروش)، معادل ۰.۰۰۲۴ درصد از ارزش کل معامله است. همچنین در معاملات بلوک، سقف کارمزد بورس کالا دو برابر حالت عادی است.
• ضوابط مالیاتی: خرید و فروش گواهی سپرده کالایی مس مشمول مالیات نیست؛ اما تحویل مس از انبار مشمول ۱۰ درصد مالیات است.

۴. فرآیند تسویه و تحویل

برخلاف بسیاری از ابزارهای مالی، در گواهی سپرده مس امکان دریافت واقعی کالا نیز وجود دارد. البته تحویل فیزیکی مس شرایط و محدودیت‌هایی دارد که بهتر است قبل از خرید با آن‌ها آشنا باشید.

خریدار پیش از انقضای اعتبار گواهی، درخواست تحویل و مقصد حمل را به کارگزار خود اعلام می‌کند. کارگزار، اطلاعات هویتی و آدرس را به کارگزار فروشنده منتقل کرده و پس از هماهنگی انباردار، برنامه حمل و بارگیری انجام می‌شود. صورت حساب نهایی شامل هزینه کالا و هزینه‌های احتمالی ناشی از تاخیر در حمل، توسط انباردار صادر می‌گردد.

همچنین تمامی ضوابط زیر بایستی رعایت شوند:

• شرایط تحویل فیزیکی: برای دریافت کالا، خریدار باید حداقل ۲۱ هزار گواهی در سبد دارایی داشته باشد و هنگام ثبت درخواست ترخیص، ۵ درصد بیش از حجم درخواستی در حساب او موجود باشد.
• هزینه انبارداری: نگهداری کالا مشمول هزینه روزانه (۴۳۴ ریال به ازای هر گواهی) است که از روز معامله محاسبه و هنگام فروش یا تحویل کالا از موجودی مشتری کسر می‌شود. خریدار پیش از مراجعه به انبار، باید موجودی حساب خود را به میزان بدهی انبارداری افزایش دهد. نرخ این هزینه در ابتدای هر فصل بر اساس فرمولی مشخص اطلاع‌رسانی می‌گردد.
• تسویه بدهی: دارندگان گواهی موظف‌ هستند حداکثر ۱۰ روز پس از پایان هر فصل، بدهی انبارداری خود را تسویه کنند. در صورت تاخیر، روزانه ۰.۲۵ درصد از مبلغ بدهی (به‌علاوه مالیات ارزش افزوده) به عنوان وجه التزام به بدهی آن‌ها اضافه می‌شود.
• مجوزهای لازم: متقاضی تحویل کالا باید حتما در سامانه جامع تجارت ثبت‌نام کرده و «کد نقش» داشته باشد. کد نقش شناسه‌ای است که در سامانه جامع تجارت به خریدار اختصاص می‌یابد تا هویت شغلی او (تولیدکننده یا بازرگان) برای نهادهای نظارتی احراز شود.

دامنه نوسان گواهی سپرده مس کاتد

اگر سابقه معامله سهام را داشته باشید، دامنه نوسان گواهی سپرده برایتان آشناست؛ اما یک تفاوت مهم در روز نخست معاملات وجود دارد که باید بدانید. در معاملات گواهی سپرده مس، قیمت روزانه تنها می‌تواند در بازه مثبت و منفی ۵ درصد نسبت به قیمت پایانی روز قبل تغییر کند. تنها استثنای این قانون، «اولین روز معاملاتی» نماد است که در آن روز، هیچ محدودیت قیمتی وجود ندارد و قیمت گواهی سپرده مس صرفا بر اساس میزان عرضه و تقاضای خریداران و فروشندگان تعیین می‌شود.

جزئیات معامله گواهی سپرده مس کاتد

اطلاعات مربوط به نحوه انجام معامله سپرده مس کاتد که بر اساس آخرین اطلاعیه رسمی بورس کالای ایران تدوین شده است، در جدول زیر خلاصه شده است. آشنایی با این مشخصات برای تمامی فعالان بازار که قصد فعالیت در نماد معاملاتی مربوطه را دارند، لازم است:

عنوان	مشخصات
نماد معاملاتی	0001COP1CD
دارایی پایه	مس کاتد با عیار ۹۹.۹۹۴
اندازه هر گواهی	۱ کیلوگرم
حداقل خرید (لات)	۱ گواهی سپرده
سقف هر سفارش	۱,۰۰۰ گواهی (۱ تن)
دامنه نوسان قیمت	۵± درصد نسبت به قیمت پایانی روز قبل (بدون محدودیت در روز گشایش)
روزهای معاملاتی	شنبه تا چهارشنبه
ساعت معاملات	۱۱:۴۵ الی ۱۸:۰۰
سامانه معاملاتی	سامانه ابزارهای نوین مالی (سما)
محدودیت خرید	بدون محدودیت برای اشخاص حقیقی، حقوقی و صندوق‌ها

نکات تکمیلی:

• اگر فقط گواهی را بخرید و بفروشید و کالا را از انبار تحویل نگیرید؛ مالیات نمی‌پردازید؛ اما اگر مس را به‌صورت فیزیکی از انبار خارج کنید، باید ۱۰٪ مالیات بر ارزش افزوده پرداخت کنید.
• هنگام تحویل فیزیکی، نوع مسی که دریافت می‌کنید ممکن است ضریب تبدیل متفاوتی داشته باشد؛ مثلا مس الکترولیت استاندارد ضریب ۱ دارد (تحویل کامل) اما بعضی انواع دیگر مانند مس لیچینگ ممکن است ضریب ۰,۹۹ داشته باشند. به این معنی که مقدار موثر تحویل کمی کمتر از مقدار اسمی گواهی شما محاسبه می‌شود.

کارمزد معاملات گواهی سپرده کالایی مس کاتد

کارمزد معاملات گواهی سپرده کالایی معادل ۰.۰۰۲۴ ارزش هر سمت معامله (خرید یا فروش) است که در مجموع دو طرف، به ۰.۰۰۴۸ ارزش معامله می‌رسد. برای این مبالغ، سقف قانونی در نظر گرفته شده است؛ به‌طوری‌که حداکثر کارمزد برای هر طرف معامله ۴۵ میلیون تومان تعیین شده است.

در معاملات بلوکی، درصدهای محاسبه کارمزد بدون تغییر باقی می‌مانند، با این تفاوت که سقف کارمزد بورس کالا به دو برابر سقف تعیین‌شده در بازار عادی افزایش می‌یابد. بنابراین، در معاملات با حجم بسیار بالا که به سقف کارمزد می‌رسند، تنها سهم مربوط به «بورس کالا» افزایش می‌یابد و سایر اجزای کارمزد مطابق همان نرخ‌های عادی محاسبه می‌شوند.

فرآیند خروج کالا از انبار و صدور صورتحساب

باید بدانید که برای تحویل فیزیکی مس از انبار نیز مراحل مشخصی وجود دارد که باید طی شوند. توجه داشته باشید که ثبت‌ نام در سامانه جامع تجارت و داشتن «کد نقش» برای تمامی خریداران جهت ثبت درخواست ترخیص الزامی است.

1. ثبت درخواست و حمل: خریدار باید پیش از انقضای اعتبار گواهی، درخواست تحویل و نشانی محل تخلیه را به کارگزار ارائه دهد. کارگزاران با هماهنگی انباردار، برنامه حمل را تنظیم می‌کنند. پس از بارگیری، صورتحساب نهایی شامل هزینه کالا و هزینه‌های احتمالی تاخیر در حمل صادر می‌شود.
2. شرایط مقداری: برای ثبت درخواست تحویل، داشتن حداقل ۲۱,۰۰۰ گواهی الزامی است. همچنین هنگام ثبت درخواست، باید همواره ۵ درصد مازاد بر حجم درخواستی (به عنوان مثال ۲۱ هزار گواهی برای ۲۰ هزار درخواست) در سبد دارایی موجود باشد.
3. هزینه‌های انبارداری: هزینه نگهداری کالا روزانه ۴۳۴ ریال به ازای هر گواهی است که از روز معامله محاسبه می‌شود (این نرخ در ابتدای هر فصل تعدیل می‌گردد). این مبلغ هنگام فروش یا تحویل کالا از موجودی مشتری کسر می‌شود.
4. تسویه بدهی: دارندگان گواهی باید حداکثر ۱۰ روز پس از پایان هر فصل بدهی انبارداری را تسویه کنند. در صورت تاخیر، علاوه بر مبلغ بدهی، روزانه ۰.۲۵ درصد از مبلغ بدهی به همراه مالیات ارزش افزوده به عنوان وجه التزام محاسبه خواهد شد.

ازجایی‌که هزینه‌ها و شرایط نگهداری به صورت فصلی به‌روزرسانی می‌شوند، توصیه می‌شود همواره پیش از ثبت درخواست ترخیص، آخرین وضعیت بدهی انبارداری خود در سامانه را بررسی کنید. 

انبارهای تحویل گواهی سپرده مس کاتد

در صورتی که متقاضی دریافت فیزیکی مس باشید، کالا از طریق انبارهای مورد تایید بورس کالا تحویل داده می‌شود.

این انبارها ممکن است در طول زمان تغییر کنند؛ بنابراین بهتر است پیش از ثبت درخواست ترخیص، آخرین اطلاعیه‌ها و فهرست انبارهای فعال را بررسی کنید.

در حال حاضر، تحویل مس از طریق انبارهای زیر انجام می‌شود:

نام انبار	آدرس تحویل	تلفن
شرکت ملی صنایع مس ایران	کرمان، رفسنجان، مجتمع مس رفسنجان	۰۳۴-۳۴۳۰۴۷۰۲
شرکت دنیای مس کاشان	کاشان، شهرک صنعتی راوند	۰۳۱-۵۵۵۳۵۰۰۱

هزینه نگهداری کالا در انبار

هزینه نگهداری مس کاتد در انبار برای هر کیلوگرم کالا روزانه مبلغ ۴۳۴ ریال تعیین شده است که محاسبه آن از زمان انجام معامله تا لحظه فروش یا تحویل کالا بر عهده خریدار می‌باشد. در این فرآیند، عملیات ارزیابی کالا مشمول هیچ‌گونه هزینه‌ای نخواهد بود.

چرا بعضی معامله‌گران سراغ گواهی سپرده مس می‌روند؟

گواهی سپرده مس کاتد فقط برای فعالان صنعتی نیست؛ بسیاری از معامله‌گران از این ابزار برای سرمایه‌گذاری روی قیمت مس استفاده می‌کنند.

مهم‌ترین مزیت این بازار، امکان معامله مس بدون خرید فیزیکی و با سرمایه کمتر است. همچنین نقدشوندگی بالا و امکان تحویل واقعی کالا، باعث شده گواهی سپرده مس به یکی از ابزارهای جذاب بورس کالا تبدیل شود.

مزایای گواهی سپرده مس کاتد

• خرید و فروش آنلاین
• عدم نیاز به نگهداری فیزیکی
• امکان تحویل واقعی مس
• سرمایه اولیه پایین‌تر نسبت به خرید عمده
• معامله در بستر رسمی بورس کالا

شایان ذکر است که فرآیند خرید گواهی سپرده مس پیچیده نیست؛ اما اگر اولین بار است وارد بورس کالا می‌شوید، بهتر است مراحل زیر را به‌ترتیب انجام دهید تا بدون مشکل به معاملات دسترسی پیدا کنید.

سخن پایانی

گواهی سپرده مس کاتد، راهی ساده‌تر برای معامله و سرمایه‌گذاری روی مس در بورس کالا است. با این حال، اگر قصد تحویل واقعی کالا را دارید، باید به مواردی مثل حداقل حجم دارایی، هزینه انبارداری و الزامات سامانه جامع تجارت توجه کنید.

پیشنهاد می‌شود پیش از معامله، آخرین اطلاعیه‌های بورس کالا و شرایط انبارها را نیز بررسی کنید تا تصمیم دقیق‌تری بگیرید.

سوالات متداول