بورس نیویورک (NYSE) چیست؟ آشنایی با بزرگترین بازار سهام جهان
آموزش بازارهای مالی
بیشتر معاملهگران ایرانی هیچوقت مستقیم سهمی در بورس نیویورک نمیخرند، اما هر روز اثر آن را روی نمودار شاخصهای آمریکا و در جهش نوسان سشن عصرگاهی میبینند. شناخت این بورس کمک میکند بفهمید چرا شاخصها در ساعت مشخصی ناگهان پرتحرک میشوند و این حرکت از کجا میآید. بزرگترین بورس سهام جهان با بیش از دو قرن سابقه، سهام بسیاری از قدیمیترین و بزرگترین شرکتهای آمریکا و جهان را معامله میکند و قواعد، ساعات کاری و بحرانهای آن مسیر بازارهای دیگر را هم شکل داده است.
فهرست مطالب
- بورس نیویورک چیست؟
- تاریخچه بورس نیویورک و پیمان باتنوود
- ساختار و نحوه کارکرد بورس نیویورک
- ساعات کاری بورس نیویورک و زمان معاملات به وقت ایران
- روشهای معامله و انواع سفارشها در بورس نیویورک
- شاخص ترکیبی بورس نیویورک و شاخصهای مرتبط
- شرایط پذیرش شرکتها در بورس نیویورک
- تفاوتهای اصلی بورس نیویورک و نزدک
- چگونه میتوان در بورس نیویورک سرمایهگذاری کرد؟
- بورس نیویورک برای معاملهگر ایرانی چه اهمیتی دارد؟
بورس نیویورک چیست؟
بورس نیویورک یا بورس اوراق بهادار نیویورک (New York Stock Exchange یا NYSE) بزرگترین بورس سهام جهان است که با مدلی ترکیبی کار میکند؛ یعنی بخش اصلی معاملات بهصورت الکترونیکی انجام میشود و همزمان تالار معاملات فیزیکی آن هم فعال است. مالک این بورس شرکت اینترکانتیننتال اکسچنج (Intercontinental Exchange یا ICE) است.
این بورس در محافل مالی با لقب «بیگ بورد» (Big Board) شناخته میشود؛ لقبی که فرهنگ لغت مریام-وبستر هم آن را بهعنوان نام دیگر بورس نیویورک ثبت کرده است. ساختمان مرکزی آن در نشانی ۱۱ وال استریت در جنوب منهتن قرار دارد. برای آشنایی با وال استریت و نهادهای مالی اطراف آن، کافی است بدانید این خیابان نام خود را به کل صنعت مالی آمریکا داده است.
ارزش بازار شرکتهای پذیرفتهشده در این بورس از هر بورس دیگری در جهان بیشتر است و همین وزن، آن را به مرجع اصلی قیمتگذاری سهام در بازار بورس آمریکا تبدیل کرده است. رقم دقیق ارزش بازار با نوسان قیمت سهام هر روز تغییر میکند، به همین دلیل برای عدد روز باید به دادههای رسمی خود بورس مراجعه کرد.
تاریخچه بورس نیویورک و پیمان باتنوود

تاریخچه بورس نیویورک به سال ۱۷۹۲ برمیگردد؛ زمانی که گروهی از کارگزاران سهام در خیابان وال استریت زیر درخت چناری (باتنوود) گرد هم آمدند و توافقی را امضا کردند که بعدها «پیمان باتنوود» (Buttonwood Agreement) نام گرفت. این کارگزاران متعهد شدند فقط با یکدیگر معامله کنند و کارمزد ثابتی بگیرند؛ همین قرار ساده هستهی اولیهی بورس را ساخت. گزارش کتابخانهی کنگرهی آمریکا روایت مرجع این سیر تاریخی را ارائه میکند.
در دهههای بعد، بورس اساسنامهی رسمی پیدا کرد، از فضای باز و قهوهخانهها به ساختمانهای اختصاصی رفت و چند بار محل استقرار آن جابهجا شد تا در نهایت در ساختمان ستوندار فعلی مستقر شد. با گسترش فناوری، معاملات الکترونیکی بهتدریج جای بخش بزرگی از معاملات حضوری را گرفت.
تحول ساختاری بعدی در ۲۰۰۷ رخ داد که بورس اوراق بهادار نیویورک با بورس اروپایی یورونکست (Euronext) ادغام شد و شرکت بورس نیویورک یورونکست (NYSE Euronext) شکل گرفت. در ۲۰۱۳ هم شرکت ICE این مجموعه را خرید و از آن زمان بورس نیویورک زیرمجموعهی این شرکت است.
بحرانها و حوادث مهم در تاریخ بورس نیویورک
بورس نیویورک در طول عمر خود چند بار با بحرانهایی روبهرو شد که هم قواعد بازار سهام نیویورک را تغییر دادند و هم برای معاملهگر امروز درس مدیریت ریسک دارند. مهمترین این رویدادها به ترتیب زمانی عبارتاند از:
- بمبگذاری وال استریت: در اوایل قرن بیستم انفجار بمبی در مقابل ساختمانهای مالی این خیابان جان شمار زیادی را گرفت و معاملات را مختل کرد. درس این رویداد برای امروز آن است که ریسک رویدادهای غیرمالی (حمله، قطعی یا حادثه) را هم باید در برنامهی معاملاتی دید و پوزیشن را بدون حد ضرر رها نکرد؛ هرچند در توقف یا اختلال معاملات، حد ضرر ممکن است با شکاف قیمتی و پایینتر از سطح تعیینشده اجرا شود.
- سقوط ۱۹۲۹ یا سهشنبه سیاه: فروش هیجانی سهام پس از دورهای از خرید اعتباری گسترده، سقوطی تاریخی ساخت که آغاز رکود بزرگ دانسته میشود. این رویداد نشان میدهد اهرم بالا در بازار حبابی، زیان را چند برابر میکند.
- تعطیلیهای اضطراری: بورس در طول تاریخ خود چند بار در شرایط اضطراری مدتی بسته شده است. درس عملی این تجربه آن است که دارندهی پوزیشن ممکن است تا بازگشایی امکان خروج نداشته باشد و حد ضرر هم در این فاصله اجرا نمیشود.
- بحران مالی ۲۰۰۸: فروپاشی بازار وامهای پرریسک مسکن به ورشکستگی نهادهای مالی بزرگ و افت شدید سهام انجامید. این بحران یادآوری میکند که ریسک یک بخش از اقتصاد میتواند به کل بازار سرایت کند و تنوعبخشی و کنترل حجم پوزیشن ضروری است.
هر کدام از این رویدادها بخشی از تاریخچه بورس نیویورک را شکل داد و پس از بیشتر آنها مقررات نظارتی و سازوکارهای توقف معاملات سختگیرانهتر شد.
ساختار و نحوه کارکرد بورس نیویورک

سفارش در بورس نیویورک از طریق کارگزار به سامانهی بورس میرسد و در سازوکاری حراجی (Auction Market) اجرا میشود؛ یعنی بالاترین قیمتی که خریداران پیشنهاد میدهند با پایینترین قیمتی که فروشندگان میپذیرند تطبیق داده میشود و معامله در همان نقطه انجام میگیرد. در لحظهی بازگشایی و پایان روز هم حراجهای ویژهای برگزار میشود تا قیمت باز و بسته شدن هر سهم با تجمیع سفارشها تعیین شود.
بخش بزرگ تطبیق سفارشها را موتور الکترونیکی بورس انجام میدهد، اما تالار معاملات و بازارسازان حاضر در آن هنگام عدم تعادل شدید عرضه و تقاضا یا عرضهی اولیه به کشف قیمت کمک میکنند. به همین دلیل مدل این بورس را ترکیبی مینامند. مسیر کلی سفارش را میتوان اینطور خلاصه کرد:
- معاملهگر سفارش خرید یا فروش خود را در سامانهی کارگزار ثبت میکند.
- کارگزار سفارش را به بورس اوراق بهادار نیویورک میفرستد.
- سفارش وارد دفتر سفارشهای همان سهم میشود.
- سامانه بهترین قیمت خرید و فروش را تطبیق میدهد و معامله ثبت میشود؛ تسویهی آن بعدا از طریق نهاد تسویه انجام میگیرد.
مالکیت بورس با شرکت ICE است و نظارت بر آن بر عهدهی کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (Securities and Exchange Commission یا SEC) است که قواعد معاملات، افشای اطلاعات و رفتار کارگزاران را تعیین میکند.
اعضای اصلی و نقش بازارسازان در بورس نیویورک
نقدشوندگی در بورس نیویورک حاصل کار سه گروه از اعضاست که هر کدام وظیفهی مشخصی دارند. سهم هر گروه در جریان معاملات، جدا از کارکرد کلی و روش درآمد بازارسازها، چنین است:
- بازارسازان تعیینشده (DMM): برای هر سهم یک بازارساز مسئول است که پیوسته قیمت خرید و فروش میدهد، حراجهای بازگشایی و پایانی را مدیریت میکند و هنگام عدم تعادل شدید سفارشها برای حفظ نظم بازار وارد معامله میشود.
- کارگزاران تالار (Floor Brokers): سفارشهای بزرگ مشتریان نهادی را در تالار معاملات اجرا میکنند تا این سفارشها با کمترین اثر بر قیمت پر شوند.
- تامینکنندگان نقدینگی تکمیلی (SLP): شرکتهایی که بهطور الکترونیکی سفارشهای خرید و فروش در دفتر سفارشها میگذارند و با افزایش عمق بازار، فاصلهی قیمت خرید و فروش را کمتر میکنند.
ساعات کاری بورس نیویورک و زمان معاملات به وقت ایران
جلسهی اصلی معاملات بورس نیویورک طبق اعلام رایج در منابع، روزهای دوشنبه تا جمعه از ساعت ۹:۳۰ صبح تا ۱۶:۰۰ به وقت شرقی آمریکا برگزار میشود. پیش و پس از این بازه هم جلسههای معاملات تمدیدی وجود دارد که نقدشوندگی آنها کمتر است.
| جلسه | زمان (وقت شرقی آمریکا) | ویژگی |
|---|---|---|
| پیش از بازار (Pre-Market) | صبح، پیش از بازگشایی رسمی | حجم کم و فاصلهی قیمت خرید و فروش بیشتر |
| جلسهی اصلی | ۹:۳۰ تا ۱۶:۰۰ | بیشترین حجم و حراجهای بازگشایی و پایانی |
| پس از بازار (After-Hours) | عصر، پس از بسته شدن رسمی | واکنش به گزارشهای مالی منتشرشده پس از بازار |
ایران تغییر ساعت فصلی ندارد، اما آمریکا سالی دو بار ساعت رسمی خود را جابهجا میکند؛ بنابراین زمان بازگشایی بازار سهام نیویورک به وقت تهران در ماههای تابستانی آمریکا یک ساعت زودتر از ماههای زمستانی است و در هر دو حالت در عصر یا شامگاه تهران قرار میگیرد. این جابهجایی همان منطقی را دارد که در سشن نیویورک بازار فارکس دیده میشود. ساعت دقیق جلسهها و تاریخ تغییر ساعت را پیش از برنامهریزی معاملات از تقویم رسمی NYSE بررسی کنید، چون بورس ممکن است ساعت جلسههای تمدیدی را تغییر دهد.
تعطیلات رسمی و تقویم کاری بورس نیویورک
بورس نیویورک علاوه بر شنبه و یکشنبه، در تعطیلات رسمی آمریکا هم بسته است. فهرست رایج این تعطیلات چنین است:
- روز سال نو میلادی
- روز مارتین لوتر کینگ
- روز رؤسای جمهور (Presidents Day)
- جمعهی خوب (پیش از عید پاک)
- روز یادبود (Memorial Day)
- روز جونتینث (Juneteenth)
- روز استقلال آمریکا
- روز کارگر (Labor Day)
- روز شکرگزاری
- کریسمس
در برخی روزها هم بازار زودتر از معمول بسته میشود؛ مثل روز پس از شکرگزاری یا روزهای پیش از استقلال و کریسمس. وقتی تعطیلی به آخر هفته بیفتد، معمولا روز کاری مجاور تعطیل میشود، هرچند این قاعده استثنا هم دارد؛ به همین دلیل تاریخ دقیق هر سال را خود NYSE رسما در تقویم سالانه اعلام میکند و مبنای برنامهریزی باید همان تقویم باشد.
بازگشایی بورس نیویورک چه اثری بر معاملات روزانه دارد؟
بازگشایی بورس نیویورک معمولا حجم معاملات و نوسان شاخصهای آمریکا را بهطور محسوسی بالا میبرد. دلیلش این است که در این لحظه سفارشهای انباشتهی شب قبل، واکنش به دادههای اقتصادی صبح و ورود صندوقها و نهادهای بزرگ وال استریت همزمان در قیمتها اعمال میشود. نتیجهی این تجمیع، حرکتهای سریع و گاهی شکاف قیمتی در نخستین دقایق معاملات است.
این اثر فقط به شاخص بورس نیویورک محدود نمیماند. شاخصهایی مثل شاخص S&P ۵۰۰ و داوجونز که در فارکس و بازار قراردادهای مابهالتفاوت (CFD) معامله میشوند، با شروع جلسهی اصلی بازار بورس آمریکا پرتحرکتر میشوند و همین تحرک به دلار، انس طلا و جفتارزهای اصلی هم سرایت میکند.
معاملهگری که نمیخواهد در نوسان بازگشایی گرفتار شود، میتواند پیش از این ساعت حد ضرر پوزیشنهای باز را بازبینی کند یا چند دقیقه صبر کند تا جهت حرکت روشنتر شود. روی چارت فراز میتوانید رفتار شاخصها را در دقایق بازگشایی چند روز متوالی مقایسه کنید و الگوی نوسان این ساعت را بشناسید.
روشهای معامله و انواع سفارشها در بورس نیویورک
معامله در بورس نیویورک با ثبت سفارش از طریق کارگزار انجام میشود و نوع سفارش تعیین میکند معامله با چه قیمتی و در چه شرایطی اجرا شود. چهار نوع پرکاربرد در بازار سهام نیویورک اینهاست (قیمتهای مثالها فرضیاند):
- سفارش بازار (Market Order): بلافاصله با بهترین قیمت موجود اجرا میشود؛ اولویت با سرعت اجراست، اما قیمت نهایی ممکن است با قیمت دیدهشده فرق کند و این فاصله در نوسان شدید بیشتر میشود.
- سفارش محدود (Limit Order): فقط با قیمت تعیینشده یا بهتر از آن اجرا میشود؛ مثلا خرید سهمی با قیمت فرضی ۱۰۰ دلار یا کمتر.
- توقف ضرر (Stop Loss): اگر قیمت به سطح تعیینشده برسد، به سفارش فروش بازار تبدیل میشود و در نوسان شدید یا شکاف قیمتی ممکن است پایینتر از آن سطح اجرا شود؛ مثلا فروش سهمی که با قیمت فرضی ۱۰۰ دلار خریدهاید، در صورت افت به ۹۲ دلار.
- توقف خرید (Buy Stop): وقتی قیمت به سطحی بالاتر از قیمت فعلی برسد، سفارش خرید فعال میشود؛ مثلا ورود به سهم پس از عبور قیمت فرضی از ۱۱۰ دلار.
منطق این سفارشها در همهی بازارها مشابه است و انواع سفارش در معاملات در پلتفرمهای فارکس و سهام هم با همین تعریفها به کار میروند.
شاخص ترکیبی بورس نیویورک و شاخصهای مرتبط
مهمترین شاخص بورس نیویورک شاخص ترکیبی بورس نیویورک (NYSE Composite) است که عملکرد همهی سهام عادی پذیرفتهشده در این بورس را نشان میدهد. در برخی منابع، سال راهاندازی این شاخص ۱۹۶۶ ذکر شده است.
طبق صفحهی رسمی NYSE دربارهی شاخص ترکیبی، وزن هر شرکت بر اساس ارزش بازار سهام شناور آن تعیین میشود؛ یعنی شرکتهای بزرگتر با سهام قابل معاملهی بیشتر، اثر بیشتری بر شاخص دارند. صندوقهای قابل معامله (ETF ها)، مشتقات و برخی ابزارهای مشابه در محاسبهی این شاخص حساب نمیشوند تا شاخص فقط تصویر سهام شرکتها باشد.
دو شاخصی که بیشتر از شاخص ترکیبی در اخبار دیده میشوند، اختصاصی بورس اوراق بهادار نیویورک نیستند. شاخص S&P ۵۰۰ با وزندهی بر پایهی ارزش بازار، سهام شرکتهای بزرگ هر دو بورس نیویورک و نزدک را دربر میگیرد. شاخص داوجونز هم فهرست محدودی از شرکتهای بزرگ دو بورس را بر اساس قیمت سهم وزندهی میکند.
شرایط پذیرش شرکتها در بورس نیویورک
پذیرش در بورس نیویورک به عبور از معیارهای مالی و رعایت الزامات حاکمیت شرکتی بستگی دارد. شرکت متقاضی میتواند از میان چند مسیر جایگزین، معیاری را انتخاب کند که با وضعیت مالی آن سازگار است؛ مثلا مسیری بر پایهی سودآوری گذشته یا مسیری بر پایهی ارزش بازار و درآمد.
- معیارهای مالی: حداقلهایی برای سود، درآمد، ارزش بازار سهام شناور و تعداد سهامداران.
- حاکمیت شرکتی: هیئتمدیرهای با اکثریت اعضای مستقل، کمیتهی حسابرسی مستقل و کمیتههای حقوق و انتصابات.
- الزامات ادامهی حضور: شرکتی که قیمت سهم یا ارزش بازار آن از حداقلهای تعیینشده پایینتر بیاید یا گزارشهای مالی را بهموقع منتشر نکند، ممکن است از فهرست بورس حذف شود.
هزینهی پذیرش و کارمزد سالانه در NYSE بالاتر از نزدک است و جدول دقیق آن را خود بورس منتشر میکند. بیشتر شرکتها از راه عرضه اولیه سهام وارد این بورس میشوند و روز نخست معامله را اغلب با مراسم نواختن زنگ بازگشایی در تالار آغاز میکنند.
تفاوتهای اصلی بورس نیویورک و نزدک

بورس نیویورک و نزدک دو بورس اصلی بازار بورس آمریکا هستند که در تاریخ، مدل معاملات و ترکیب شرکتها با هم فرق دارند. معیارهای اصلی مقایسهی این بورس با بورس نزدک در جدول زیر آمده است:
| معیار | بورس نیویورک (NYSE) | نزدک (Nasdaq) |
|---|---|---|
| سال تاسیس | ۱۷۹۲ | ۱۹۷۱ |
| مدل معاملات | حراجی با ساختار ترکیبی الکترونیکی و حضوری | بازار واسطهای تمامالکترونیکی با رقابت چند بازارساز |
| تالار معاملات فیزیکی | دارد | ندارد |
| نقش بازارسازان | یک بازارساز تعیینشده برای هر سهم | چند بازارساز رقیب برای هر سهم |
| هزینهی پذیرش | بالاتر | پایینتر |
| تمرکز صنعتی | شرکتهای سنتی و باسابقه مثل بانکها، انرژی و صنایع | شرکتهای فناوری و رشدمحور |
چگونه میتوان در بورس نیویورک سرمایهگذاری کرد؟
سرمایهگذاری در بورس نیویورک از دو مسیر کلی ممکن است، یعنی خرید مستقیم سهام از طریق حساب نزد کارگزار مجاز یا خرید ابزارهایی که عملکرد سهام یا شاخصهای این بازار را دنبال میکنند. پیش از هر اقدامی باید ریسکهای این مسیر را شناخت:
- ریسک نوسان بازار: قیمت سهام و شاخصها میتواند در مدت کوتاهی افت شدید داشته باشد و هیچ سهم یا صندوقی از زیان مصون نیست.
- ریسک کارگزار: برای کاربر ایرانی، محدودیتهای تحریمی ممکن است به مسدود شدن حساب یا دشواری برداشت وجه منجر شود و انتخاب کارگزار بیمجوز خطر از دست رفتن سرمایه را بالا میبرد.
- ریسک ارزی: دارایی به دلار نگهداری میشود و تبدیل ریال به دلار و برگشت آن هزینه و ریسک نرخ ارز دارد.
در مسیر نخست، سرمایهگذار حسابی نزد کارگزاری با مجوز معتبر باز میکند و سهام شرکتهای پذیرفتهشده در بازار سهام نیویورک را مستقیم میخرد. پیش از افتتاح حساب، مجوز نهاد ناظر، شرایط پذیرش کاربران ایرانی و روش برداشت وجه را بررسی کنید.
مسیر دوم خرید صندوقهای قابل معامله یا ابزارهای مبتنی بر شاخص است که با یک خرید، سبدی از سهام بازار بورس آمریکا را پوشش میدهد و ریسک تکسهم را کم میکند؛ با این حال ریسک افت کل بازار وال استریت و ریسک کارگزار همچنان باقی میماند.
بورس نیویورک برای معاملهگر ایرانی چه اهمیتی دارد؟
بورس نیویورک برای معاملهگر ایرانی اهمیت دارد چون بخش بزرگی از حرکت شاخصها، دلار و انس طلا در ساعتهای فعالیت آن شکل میگیرد. پیشینهای که از پیمان باتنوود آغاز شد و بحرانهایی مثل سقوط بزرگ و بحران مالی جهانی، نشان میدهد این بازار در شرایط سخت چطور رفتار کرده و چرا کنترل اهرم و حد ضرر ضرورت دارد.
سازوکار حراجی و نقش بازارسازان توضیح میدهد قیمتها چطور شکل میگیرند. شاخص بورس نیویورک و شاخصهای پرکاربرد بازار بورس آمریکا هم تصویری از وضعیت کلی سهام میدهند، و دانستن ساعت بازگشایی و جابهجایی آن با تغییر ساعت آمریکا مشخص میکند نوسان در چه زمانی از روز بالا میرود. آشنایی با این موارد به تفسیر دقیقتر نمودار شاخصها و تنظیم زمان ورود و خروج معاملات کمک میکند.

سوالات متداول
۱. مهمترین شاخص بورس نیویورک چیست؟
۲. ساعات کاری بورس نیویورک به وقت ایران چه زمانی است؟
۳. لقب معروف بورس نیویورک چیست؟
۴. مالک فعلی بورس نیویورک کیست؟
من انیس مسکینی هستم و به عنوان مدیر محتوای وبسایت فراز فعالیت میکنم. بیش از هفت سال است که به عنوان تریدر و تحلیلگر در بازارهای مالی حضور دارم و تمرکز اصلی من روی رصد دقیق مارکت، شکار فرصتهای معاملاتی و تحلیل سناریوهای اقتصادی است. هدف من این است که پیچیدهترین مفاهیم بازار را به محتوایی ارزشمند و کاربردی تبدیل کنم تا مخاطبان بتوانند با اتکا به دانش که بهترین اهرم در سرمایهگذاری است، تصمیمات دقیقتری بگیرند؛ چرا که باور دارم یک محتوای عالی دقیقا مانند یک ترید موفق، باید در بهترین زمان ممکن بالاترین بازدهی را ایجاد کند. در کنار تحلیل و مدیریت محتوا، شیفتهی ایدهپردازی خلاقانه و کشف زوایای پنهان و کمتر دیدهشدهی بازارهای مالی هستم.