مدیریت معاملات کریپتو در صورت بروز اختلال اینترنت

طی چند سال اخیر شاهد بوده‌ایم که اینترنت ایران به دلایل مختلف برای مدتی با محدودیت شدید یا قطعی کامل روبرو بوده است. بحث اینترنت برای ترید به قدری جدی است که به هیچ‌وجه نمی‌توان آن را یک مشکل فنی در نظر گرفت؛ بلکه مستقیما به مدیریت ریسک در معاملات گره خورده است. در چنین شرایطی، تفاوت معاملات نقدی و تعهدی بیش از همیشه دیده می‌شود و ریسک استفاده از اهرم می‌تواند در چند دقیقه به یک بحران جدی تبدیل شود.

از طرفی، نگهداری دارایی بدون برنامه و مدیریت حجم معامله نادرست، در کنار نوسانات شدید بازار، تصمیم‌گیری را سخت‌تر و پرهزینه‌تر می‌کند. اگر می‌خواهید بدانید در صورت ملی شدن اینترنت برای ترید چه کنیم و چه تصمیم‌هایی منطقی‌تر است، ادامه این مطلب فراز را از دست ندهید.

با معاملات خود در صرافی‌های ارز دیجیتال چه کنیم؟

وقتی اختلال اینترنت رخ می‌دهد، اولین دغدغه معامله‌گر این است که وضعیت معاملات باز خود در صرافی‌های ارز دیجیتال را چگونه مدیریت کند. تفاوت زیرساخت‌ها، محل سرورها و نوع دسترسی باعث می‌شود واکنش همه صرافی‌ها در چنین شرایطی یکسان نباشد و تصمیم اشتباه، ریسک‌های اضافی به همراه داشته باشد. به همین دلیل، قبل از هر اقدامی باید بدانیم هر بستر معاملاتی در زمان ناپایداری اینترنت چه محدودیت‌ها و چه مزیت‌هایی دارد. در ادامه، به‌صورت جداگانه بررسی می‌کنیم که نحوه مدیریت معاملات کریپتو در صورت بروز اختلال اینترنت در هر صرافی به چه شکل است.

انجام معاملات در صرافی‌های داخلی

در زمان وجود محدودیت‌های اینترنتی، صرافی‌های ارز دیجیتال داخلی معمولا در دسترس‌تر از پلتفرم‌های خارجی باقی می‌مانند؛ اما این موضوع به‌معنای نبود ریسک نیست. گزارش‌های مربوط به کندی یا ناپایداری اینترنت نشان داده که حتی در صرافی‌های داخلی هم امکان مدیریت لحظه‌ای معاملات کاهش پیدا می‌کند و تصمیم‌های عجولانه می‌توانند هزینه‌بر باشند. به همین دلیل، صرافی‌های ایرانی طی اطلاعیه‌های مختلف تاکید کرده‌اند که در چنین شرایطی باید با دید محافظه‌کارانه‌تری معامله کرد.

نکاتی که در استفاده از صرافی‌های داخلی در زمان اختلال اینترنت باید جدی گرفته شوند شامل موارد زیر هستند:

• بررسی و بستن سفارش‌ها و موقعیت‌های باز در اولین فرصت
• خودداری از باز کردن یا ادامه معاملات تعهدی و استقراضی در شرایط هیجانی بازار
• تعیین حد سود و حد ضرر برای سفارش‌های فعال با در نظر گرفتن احتمال قطع دسترسی
• فعال‌سازی روش‌های امن ورود به حساب، مانند شناسایی دوعاملی و پیامک تلفن همراه (مواردی بجز ایمیل)
• آماده‌سازی دفتر آدرس‌ها برای قابلیت ارسال سریع دارایی‌های به کیف پول‌های دیگر
• کاهش تراکنش‌های غیرضروری بین کیف پول‌ها و حساب‌های معاملاتی
• در نظر داشتن احتمال محدودسازی یا توقف برخی موقعیت‌های پرریسک طبق قوانین پلتفرم
• اولویت دادن به حفظ سرمایه به‌جای افزایش تعداد معاملات در دوره‌های اختلال اینترنت

تجربه اخیر نشان می‌دهد که حتی با وجود امکانات متنوع صرافی‌های داخلی، منطقی‌ترین رویکرد برای ترید با اینترنت ملی، کاهش فعالیت معاملاتی و مدیریت محافظه‌کارانه سفارش‌ها است تا ریسک‌های ناشی از نوسانات شدید و محدودیت دسترسی تا حد ممکن کنترل شود.

انجام معاملات در صرافی‌های خارجی

معامله در صرافی‌های خارجی برای کاربران ایرانی معمولا نیازمند ابزارهای تغییر آی پی (IP) است و در زمان اختلال اینترنت، این وابستگی به یک ریسک جدی تبدیل می‌شود. ناپایداری اتصال، تغییر ناخواسته IP و محدود شدن دسترسی می‌تواند مدیریت معاملات باز را مختل کند. در بازار کریپتو نیز همین چند دقیقه قطع ارتباط کافی است تا زیان سنگینی ایجاد شود. 

نکات مهم مدیریت معاملات کریپتو در صورت بروز اختلال اینترنت در صرافی‌های خارجی به شرح زیر هستند:

• استفاده از سرویس تغییر آی پی به‌دلیل ناپایداری اتصال ریسک بالایی دارد و احتمال قطع ناگهانی دسترسی را افزایش می‌دهد.
• سرور مجازی (VPS) نسبت به سرویس تغییر آی پی اتصال باثبات‌تری دارد؛ اما هزینه بالاتر آن باید در تصمیم‌گیری لحاظ شود.
• هرگونه ناپایداری اینترنت، خطر معاملات اهرم‌دار را چند برابر می‌کند و مدیریت موقعیت‌های باز را دشوار می‌سازد.
• در شرایط حساس، باز نگه‌داشتن معاملات مارجین و فیوچرز می‌تواند به کال مارجین یا لیکویید شدن منجر شود.
• در صورت استفاده از صرافی‌های خارجی که به کاربران ایرانی خدمات ارائه می‌کنند، همچنان باید سناریوی اختلال اینترنت و عدم دسترسی موقت را جدی گرفت.
• تغییر مداوم IP یا ورودهای نامنظم به حساب، احتمال مسدود شدن حساب را افزایش می‌دهد.
• در صورت دسترسی به VPS هنگام اختلال اینترنت، بستن تمام پوزیشن‌های باز در اولین فرصت اولویت دارد.
• برخی صرافی‌های خارجی در دوره‌های بحرانی، راه‌های ارتباطی مشخصی برای مدیریت موقعیت‌های باز کاربران فعال کرده‌اند که باید از قبل شناسایی شوند.
• در سناریوهای بحرانی، دسترسی از طریق افراد مورد اعتماد خارج از کشور یا زیرساخت پایدار، فقط برای خروج از معاملات باز منطقی است.
• انجام معامله جدید در زمان بحران، حتی با دسترسی پایدار، ریسک غیرقابل‌پیش‌بینی دارد و توصیه نمی‌شود.

فراموش نکنید که استفاده از صرافی‌های خارجی با ریسک‌های مضاعف همراه است و تنها راهکارهای جایگزین معامله در زمان قطعی اینترنت، «مدیریت پوزیشن‌های باز» و «خودداری از معاملات پرریسک» است.

استفاده از برنامه‌های غیرمتمرکز (DApp)

برنامه‌های دیفای و صرافی‌های غیرمتمرکز بر بستر بلاک‌ چین‌های مختلف اجرا می‌شوند؛ اما دسترسی به آن‌ها به ارتباط پایدار با سرویس‌های خارج از کشور وابسته است و معمولا ایران را در لیست کشورهای تحریمی خود قرار داده‌اند. در شرایط اختلال اینترنت، این وابستگی می‌تواند باعث شود تعامل با این اپلیکیشن‌ها با تاخیر، قطع ارتباط یا خطاهای غیرمنتظره همراه شود. همچنین اگر کاربر برای اتصال ناچار به استفاده از ابزار تغییر آی پی باشد، این دسته مشکلات می‌توانند شدیدتر هم بشوند.

در چنین وضعیتی، ناپایداری اتصال ممکن است باعث نیمه‌کاره ماندن تراکنش، افزایش هزینه کارمزد یا از دست رفتن زمان مناسب برای ثبت سفارش شود. 

به همین دلیل، اگر استفاده از یک برنامه غیرمتمرکز برای شما ضروری است، باید پیش از هر اقدامی از پایداری دسترسی به اینترنت و سرویس‌های خارجی اطمینان حاصل کنید. در غیر این صورت، بهتر است انجام تراکنش را به زمان مناسب‌تری موکول کنید تا از بروز مشکلات عملیاتی و هزینه‌های ناخواسته جلوگیری شود.

چه اقداماتی میتوانیم در زمان اختلالات اینترنت انجام دهیم؟

اختلال یا قطع اینترنت در ایران، به معنی از کار افتادن بلاک چین یا از بین رفتن دارایی‌های دیجیتال نیست. شبکه بلاک چین به فعالیت خود ادامه می‌دهد و آنچه مختل می‌شود، مسیر دسترسی کاربران داخل کشور به ابزارهای بازار، صرافی‌ها و قابلیت ثبت تراکنش‌ است. 

اقدامات کاربردی برای مدیریت معامله در زمان قطعی اینترنت راه حل نجات سرمایه به شرح زیر هستند:

• کاهش یا توقف کامل فعالیت معاملاتی
• بستن سفارش‌ها و پوزیشن‌های باز در اولین فرصت
• خروج از مارجین تریدینگ و فیوچرز
• استفاده حداقلی از ابزارهای تغییر IP
• اولویت دادن به صرافی‌های داخلی برای مدیریت دارایی
• بررسی وضعیت حساب در صرافی‌های خارجی بدون ورودهای مکرر
• انتقال دارایی از کیف پول‌های حضانتی به کیف پول‌های غیرحضانتی مانند لجر (Ledger)، ترزور (Trezor)، تراست والت (Trust Wallet) و متامسک (Metamask)
• نگهداری امن عبارت بازیابی ۱۲ یا ۲۴ کلمه‌ای در کیف پول‌های غیرحضانتی
• تعویق تراکنش‌های غیرضروری روی بلاک چین
• پذیرش تاخیر در ثبت تراکنش به‌عنوان یک وضعیت موقت
• استفاده از ابزارهای تحلیلی و سرویس‌های داخلی مانند چارت فراز
• خودداری از نصب اپلیکیشن‌ها از منابع غیررسمی
• آمادگی برای سناریوهای قطع طولانی‌مدت
• داشتن برنامه مشخص برای دسترسی اضطراری
• پرهیز از راه‌حل‌های پرریسک و غیرقابل‌اطمینان

سخن پایانی

اختلال اینترنت در کشور ایران را نمی‌توان به‌عنوان وضعیتی استثنایی و کوتاه‌‌مدت در نظر گرفت و متاسفانه آنقدر رخ می‌دهد که باید آن را به‌عنوان بخشی از چالش‌های جدی فعالیت معامله‌گران در ایران پذیرفت. تجربه‌های گذشته نشان داده که بیشترین ضررها نه به‌دلیل قطع دسترسی، بلکه در نتیجه تصمیم‌های عجولانه، باقی ماندن در معاملات پرریسک و نداشتن برنامه از پیش‌تعیین‌شده رخ می‌دهد.

شناخت تفاوت میان محدود شدن دسترسی و از بین رفتن دارایی، کاهش سطح درگیری با بازار در دوره‌های ناپایدار، اولویت دادن به حفظ سرمایه و آماده‌بودن برای سناریوهای مختلف، پایه‌های اصلی مدیریت معاملات کریپتو در شرایط اختلال اینترنت هستند. تریدری که این واقعیت‌ها را بپذیرد و بر اساس آن عمل کند، می‌تواند حتی در ناپایدارترین شرایط نیز از سرمایه خود محافظت کند و از تصمیم‌های پرهزینه دور بماند.